ساخت سد البرز برای براي آباداني منطقه یا ویرانی لفور؟

ساخت سد البرز برای براي آباداني منطقه بوده است يا ويران كردن لفور  و آواره کردن مردم آن؟

"ساخت سد البرز در منطقه لفور سوادكوه كهاز سال۷۴ در اين منطقه آغاز شده است به عقیده مسئولان اجرایی و  كارشناسان آب منطقه‌اي مازندران قرار است باتکمیل مراحل ساخت و بهره‌برداري از اين سد آب مورد نياز 54 هزار هكتار از اراضي كشاورزي شهرستان‌هاي بابل، بابلسر، قائم‌شهر و جويبار تأمين مي‌شود.

اما مسئله مهمتر از ساخت و پشرفت فیزیکی سد اين است كه اين سد  با توجه به اینکه  هزينه زيادي را چه از لحاظ زماني و چه اعتباري صرف كرده است. چه منفعتي را براي مردم محروم منطقه لفور بویژه مردم روستاهایی که در قبال این این پروژه متضرر و یا بهتر بگویم نابود شدند،  به ارمغان مي‌آورد؟ 

اين سد در  مناطق روستایی وزمين‌هاي  کشاورزی متعلق به مردم روستا هاي نفت چال، بورخانی، لفورک، میرارکلا، گشنیان، چاشتخوران، کفاک، چاکسرا، اسبوکلا و پاشاکلا، در دست احداث است. و مردم آن نيز طي سال‌هاي گذشته به دليل فروش اجباری زمين‌هاي كشاورزي و حتي مسكوني آن‌ها به قیمت بسیار ناچیز به شهرهاي مجاور مهاجرت اجباری كرده در حال حاضر بخش عمده‌اي از اين روستا ها خالي از سكنه شده است. مهاجرت‌هاي اجباري لطمه بسيار زيادي را از نظر جمعيتي و توسعه ای به مردم منطقه و سرمایه اندک آنها وارد كرده است و به راحتي مي‌توان گفت: سد البرز يكي از عوامل مهم در مهاجرت مردم  روستاهای لفور و خروجسرمايه‌های اندک مردم به شهرهاي اطراف است. اهالي این  روستاها اغلب با سرمايه ناچیز خود شامل دام‌هاي محلي و اندک درآمد حاصل از کسب و کار بر روی  زمين كشاورزي  خود امرار معاش مي‌كردند. ولی در حال حاضر آنها را به ثمن بخس اجبارا واگدار نموده و آنهایی که امکان مهاجرت نداشتند با وضع رقت باری در روستا مشغول گذران باقی عمرشان هستند. از آن جا ‌كه توسعه هر منطقه ای به اختصاص اعتبارات براساس شاخص جمعيتي آن بستگي دارد. مهاجرت ها نيز به واسطه آغاز به كار ساخت سد البرز شروع و شاخص اعتباري را در اين منطقه از شهرستان سوادکوه كاهش داده است.  هیچ فرد یا نهاد  یا سازمانی خود را مکلف به بهبود و توسعه وضعیت روستا های باقیمانده  و زندگی مردم  ساکن از همه جا رانده  و  وامانده  در آنها نمی داند. و اصولا بودجه و اعتباری برای آنها اختصاص داده نمی شود.  مردم این منطقه از حداقل امکانات بهداشتی  و آموزشی نیز برخوردار نیستند. تعطيلي چند مدرسه قدیمی در روستاهاي لفور به دليل همجواري با سد البرز در سال‌هاي گذشته و عدم تمکن مالی خانواده ها برای ادامه تحصیل فرزندانشان در شهر های همجوار موجب شده است،  بسياري از دانش‌آموزان  در اين روستاها  بعد از آغاز به كار سد البرز از تحصيل بازبمانند.  بخشی از اين دانش‌آموزان كه در حال تحصيل با این شرايط سخت هستند، بايد كيلومترها راه را  با هزينه‌هاي فراوان از روستاي لفور به شهر شيرگاه  یا  بابل طي كنند. با وجود تبعات ناشی از  تخريب باغ‌هاي مركبات و قطعه قطعه شدن زمين‌هاي كشاروزي، در تنگنا قرارگرفتن مردم به واسطه فعالیت ناشی از احداث سد، از بین رفتن مراتع، از دست دادن امنیت و آسایش اندکی که در  گذشته داشتند. آیا نباید اين پرسش را مطرح كرد كه:ساخت سد البرز برای آباداني منطقه است یا ویران نمودن منطقه لفور و آواره کردن مردم آن؟ اقبال لاهوری چه زیبا گفته است:

ای غنچه ی خوابیده چونرگس نگران خیز  کاشانه ی مارفت به تاراج غمان خیز

تصاویری از روستای زیبا و تاریخی گشنیان - ارسالی از طرف اقای عقیل زاهدی

عکسها مربوطه مربوط به روستای گشنیان میباشد که درحال زیر آب رفتن هست. خدا حاحافظ خاطرات

 

لفور در آئینه شعر و شاعری

شعر از استاد حجت الله حیدری
گته مِه ذهنِ جه ،یُور بورده قدیمای ِ خِشی
بُورده مِه خاطر جا ،اون همه آواز و سرود
گِته دیگه مِره خُنش دنی یه
" ترز ِ" بلبل و برمه؟!
من کِجه ،برمه کجه؟!
دیگه اون وَلگِ سما، خ.نشِ وارش
دَره لَس لَس شونه مِه خاطرِ جا
دَیمه "لوشکا " ملج تِک
مِه نفس تازه،مِه دل مَشتِ امید
ناشته فرقی مِه پَلی،شو یا روز
وارشی ،آفتابی
اون " تِرِز" پِر بیه مِه خونِش وسوت
مِه دهون بوی خدا دا ،دل وجان بوی امید
بال وپَر بوی اناریجه و اوجی و زولنگ
منا غِرصه،منا بِرمه؟!
" تِرِز "بلبل آ، بی خوننش و لال؟!
مگه مِه دل خواسٌٍه ؟
به خدا نِشتِنه شادی دِزٌون   
اسا من، سر خنه نیمه، کجه شومه ، کجه دَرمه
دیگخ اون محله کَش،گوی چِمر هم نِنه مه یاد
عمه و خاله یِ پَنٌُونی دَوسٌِن بُورده
سینه پوش با ونِه انگِل بَزه پول
یا مثلِ نقره کلای دَده گل
شل شله شلوالِ گلون
ته گمون ،یُور شونه مِه خاطرِ جا؟!
اگر بورده
چی اسا موندنه ، مِه دَئین وِسه؟!
من و دل سبزی و تنهائی و غم ؟!
هرزمونی که بخواهی شِه کشه دارمه بهار
در و دیفارِ مِه دل ،عکسِ م،ه یار
دلِ پیش سفره ی سر خواهونی 
مَجمه مَجمه امید،آرزو جور واجور
تِه بلا بَنٌه مره ،بسم الله ..... 
شعر از استاد حجت الله حیدری - چو اسب سوار

گرچه که کالشِ بی ملک و تلارَسّمه                مِن پیشِ خد مالِک صد خالِکِ مارسّمه مِن

مه غم و غرسِه ویشتره مه طاقِت جــا             با همون غِرسِه وغم عاطفه جارسّمه من    

چش خَلِه ترسِنِه نامردی و نامردم دس عین البرزِمِه، هر گوشه   دیارسّمه  من

روزگارِدلِ وِس خنده بکردن غلِطـــه                   اینه هردورو زمون مساله دارسّمه مـن

ته شه دونّی که نَئی تا به اِسا اهل وِفا            رُونَزومِه تِرِه،اماتِه جاخارسّمــــه من

مهربونی ئمه جِم برنِنِه دِشوارِه وــلی               آسمون جِر بیه هم سبزه بهارسّمه من

کَربَزِه بَیّا، کنارِ چل و چو بورده رِغت                  دشتِ آلِم دِلِه ،دس بَی ته پِنارسّمه من

گِتهِ حجت که تِموُم بَیّه دیگِر عمر و تِوُون تازه مِرِ حالیه چُو اَسب سِوارَسّمه   من

 

شعر از جناب آقای تقی صداقتی       

چه خوش باشد لفور آن شاهکارش     روان را تازه دارد   سبزه زارش

 چون عیسی می دهد جان مردگان را  نسیم روح نواز و مشکبــــارش

به صحرا و در و دشتش همه جـــــا      صدای نغمۀ مرغان هـــــزارش

نگر عکس ستاره را سحر گــــــاه        درخشد مثل خورشید در بهارش

زمستانش به مانند عــــــــروسی        سفید پوش است تمام کوهسارش

 به هر جا بنگری صحرا و دار است       عجایب باشد اینجا شاهکارش

به هر صحرا و جنگل پا نهی تــــو         همه جا می نوازد جویبارش

 روان باشد ز هر سو جویبـــــاری         نبینی تشنه ای در کوهسارش

 به اسفندش شود عنچه همی باز      نوید آرد بهـــــار لاله زارش

به فروردین همی گل دسته دسته      به صحرا و کنار جویبارش

محلات لفور از بیست فزون است         همه جا با صفا این است شعارش

 به رودهایش روان از بین جنگل           نباشد تشنه ای در هیچ گذارش

اگر پرسی زمن سر چشمه ها را        که اید از دل ان کوهسارش

زحیرت آیــــد انگشت بر لبانت چو دقت  بنگری بر شاهکارش

شنو  ای اهل گردش این پیامم           گذر بنما به بورخانی بهارش

یکی دره به نام هفت تا درکا             چه زیبا باشد آن یک آبشارش

چو البرز نو عروسی می درخشد         که سربالا کنی در قبله دارش

همی خیره کند در هر فصولی            نه تنها جنگل و آن کوهسارش

به کوچه خانه و افراد و کارش            محل و جاده با آن شالیزارش

عجب رودهای پرآب آفریداست            درون دامن چون لاله زارش

بحق نام بهشتی   می توان داد         نسیمی خوشگوار و مرغزارش

به هر جا پا نهی سبزه چو فرش است نبینی رنجشی حتی ز خارش

می ترسم من ار آن روز مبادا که بفروشند محل و سبزه زارش

سخن کوتاه نما تو ای صداقت            که تنها وصف آن یک از هزارش

 

شعر زیر در روزهای پایانی سال ۱۳۴۷ و آغازین روزهای سال48 سروده شده و یکی از نمونه های سختی و رنجهای مردم سختکوش لفور را در 40 سال پیش تصویر می کند. این شعر زیبا سروده ی جناب آقای محمود رامی بوده که تقدیم می گردد.(با تشکر از ایشان به جهت ارسال آن)
خداوندا به دیانی و برهانی ورحمانیتت سوگند             نظر بر بندگان فرما و بین احوال ایشان را
چنان سختی نمود امسال سرمای زمستانی              که یکسر دست شستندی همه مخلوق حیوان را
چنان در تنگنای سختی و بدبختی افتادند                    که بگذاشتند اندر معرکه دیگر همه جان را
تمام دامداران جملگی از دامها سیرند                         که دارای چندین گاو و قحط است شیر ایشان را
خصوصا گوسفند داران ز جان و مال دلگیرند                  که یکسر کشت امسال برف و سرما مال ایشان را
چنین سال و چنین سختی که امسال در لفور آمد.       نگوید هیچ پیری و نه یاد آید جوانان را
زگل هر کوچه و معبر که می بینم چو غرقاب است      که با قایق محال آید گذر غرقاب طوفان را
لفور در روزگاران خوشیش سخت بگذشتی                  حسابش کی توان کرد سختی امسال دوران را
چهل و هفت شمسی است بعد از الف هم سیصد     پریشان ساخته یکسر همه انسان و حیوان را
کنون نیمی ز فروردین چهل و هشت بگذشته              ولی اصلا نمی بینیم ما خورشید تابان را
محرم ماه چهل و هشت بیست روز آمد و طی شد      دو نه روز از همین بیست روز حامل بود باران را
خداوندا به هر نیکی تو چندین بد ببخشایی اگر بر من نمی بخشی ببخش یارب تو خوبان را
خداوندا اگر نیکم وگر بد زان خود باشم                        مسوزان زآتش من بارالها خلق خوبان را
بده دلگرمی از خورشید تابان مردم ما را                      همینطور پشت گرمی مرحمت کن دامداران را
عجب شعری به رسم یادگاری گفته ای "رامی"           که شیرین کرده ای جانا تو کام شعر فهمان را

شعر مازندرانی(تبری) از حجت الله حیدری سوادکوهی

هوشته مره پلای سر گنه تن نگار انه            سفره ره جم نکن نور یار سر نهار انه

درانه دساپا هاکن، بور همه ره صدا هاکن     چکه بزن سما هاکن سرزده با وقار انه

تشت بور لگن بیار طبل و دسر کتن بیار        دشمن ور کفن بیار بورده پار و پرار انه

دهره بیار گلن بزن گو ره بور همن دون         خارک پیراهن دکن یار سمن سوار انه

لمتکا و متکا بیار، کاسه و پیلکا بیار             بزکله جونکا بیار مظهر کردگار انه

زهره انه روجا انه نقره انه طلا انه                 خنده انه صفا انه جلوه شام تار انه

لینگ نشون گنه انه، دسا دهون گنه انه       دور زمون گنه انه بلبل بی قرار انه

اسپه میها ره بو نرو وارش و وا ره بو نرو         سرد هوا ره بو نرو چرده دوسه دار انه

حجله نشین هلی ره بو ممرز و ولولی ره بو  پج بدا انجلی ره بو ککی و ککی مار انه

غرصه نخر صوا انه روز دهون الا انه               یار نئو خدا انه دلبر غرصه خوار انه

چله شونه هوا شونه ورف شونه میها شونه  چکه شونه سما شونه یار تن کنار انه

سبزه پرس چمن پرس دره پرس همن پرس   مرده در کفن پرس چله سر بهار انه

زردکلا کئی انه سرخ تتی ائی انه                 ورف دهون هئی انه باغ انه نپار انه

تازه پچا پچا ره بو ترنه ونوشه ها ره  بو          پهلم و گندیما ره بو سوزی سبزه زار انه

درد انه دوا انه عشق انه جفا انه                  برمه و ونگ وا انه غرصه بیشمار انه

ظلم دره ستم دره محبت دم به دم دره         غم دره گاه کم دره گاه هزار هزار انه

لاله همن همن انه، سنبل و یاسمن انه        قاصدک چمن انه، سرخ تتی انار انه

حافظ خوش سخن گنه عمر دراز ره بخواه       راسه نمیر بهار انه، کمبزه با خیار انه

این همه ره فنا بوین همه ره نابجا بوین         چای همه خدا بوین عشقه که پایدار انه

حجت دل دماغ دور باته امیدوار باش              عمر ننه زمون ننه گردش روزگار انه

 

لفور در آئینه شعر و شاعری - قطعاتی زیبا از آقای محمد جعفری گشنیانی

لفور  منطقه  مه        یادمونه       هرچی دارمه مه گت گت نشونه

ونه گت گت دار مه هم زبونه         ونه دار  چرده  مه  سایبونه

ونه یال یال سی مه دم زنونه        ونه یخ چشمه  مه اوخارونه

 

                      جان برار جان گالش وچه (محمد جعفری گشنیانی)

اول بسمه الله داهون کمه وا        خوامه سرهادم شه برمهء صدا

خوامه صدابزنم جان برار               اتادرد دارمه شه دل کنار

برار دونه مه دل درد چه چیه         تموم بیین امه گالشیه

های برو های نشو جان برار          بشنوسمه خراب بیه ته تلار

خبرناگهون بمو ء مه گوش            بشنوسمی گنه شه گوره بروش

شمه گوخسه نیه سروش           شمه گوی چمر نواشه خاموش

جان برار   جان گالش وچه            چتی بنه بهلیم   دس کچه

تازه شیر دکته امه پلاره               تازه ماربدوته امه  چوخاره      

 تازه جمع هاکردمی چهارتاگوره     تازه مشت بدیمی منزل نوره

امان دادا امان مره بکته کار           خوانه خراب بکنن امه تلار

خوانه وشا بوه امه سامون خال     خوانه معدوم بوه امه چهارتامال

تازه رها بیمی ازقراری                 تازه سوا بیه لوه وکتری

تازه راه بدامی شسه مالداری      گالشی کردمی باخوب و خشی

اسا ونه بروشیم شه تلاره           هیمه هاکنیم شه سامون خاله

امان دادا امان دادا امان داد          چتی شه سختی ره نیارم شه یاد

ششماه ششماه دیمی مردم قرارپشت سر بی قرار  بیه جان مار

پرون مردم منزل چاربیدار              کارکردمی ناشتمی شوم و نهار  

اساکه بئیمی سوا  تشکله          ونه بروشیم شه منزل جوله

امان دادا امان مره بکته کار           مه جاسوا هاکردنه مه برار

برار نیشته گوخسه وه زنه ناله      گنه دوش بئیرم   هاکر و جوله

خراب بکنیم شه گوخسه ی پله    برو هدار هاکنیم راه محله

زمستون بموئه شومه محله کش   اسب کمل بارکمه شومه جولکش

روپشت دله نیه برار ونگ              صدانکنه وشونه گوی زنگ

گلپشت روهاره هاکنم هدار          بوینم دره منزل جان برار

منزل به منزل سر خالی تلار         خبر از گو نیه خبراز برار

اسا چتی بورم خالی تلار             کنه گوره ماربزنم نماشتر

چتی باز هاکنم کریکهءدر             بوینم نوی سر نوسه ماس سر

مه کلز خالیه کته طاق سر           مه خرد خوار لمیک بزه ونه ور

امان دادا امان دادا امان داد           امه گالشی اسا انه امه یاد

زمستونه سختی مه مال کشته    مجبور بیمی دوش بهیریم ولگ پشته

مه گوخسه اسا بیه پیر واشار       شه زاگوره ونسیمی په تلار

انه ولگ و واش دامی بیه بهار       علف دربیه من لو نشوئم دار

اسا که زندگی مسه بیه خوار       ونه رد بزنم گوخسه تلار

امان دادا امان دادا امان داد           مره گو پنوی خاطر بمو یاد

بهار ماه بمو مره بیته غرصه          مه دله بهاره گو پنو وسه

یادش بخیر بهار زومی گوپنو          گوره وردمی اما بهار کوه

منزل دامی گوره گردنسرکو ه       جونکا سره دامی بوه سرگو

هلیدشت همن همه بیمی جمع   تمام گالشون بیمی دورهم

چنده خوار خواردیمی جان برارون   اسا خوامی بویم بی نام و نشون

خوامی سرهلیم شه ملک وشه گوره   خوامی کله بدیم شه دس چوره

امان دادا امان دادا امان داد           برار شه گالشی ره نکنین یادچ

چتی یاد هاکنم شه گالشی ره     صواحی و نماشون گو دوشی ره

بونه یاد هاکنم ملک و مناره          منسر و پرتاس - ییلاق صفاره

بونه شاخرائیج ساره نوینی          پالن کولک بال ره نچینی

تیر بزار اوره بونه نخری                چاشت بار نیری خربن وروری

سین سرداره نیری خی کله         پتاس مرسه نیری تلم پاره

کی بته یاد هاکنم گالشی ره       کی بته دس بهیرم من واتاشی ره

کی بته کنلک نشوئم منزل          ولشت سره سی ره نونم دل

امان دادا امان دادا امان داد          برار شه گالشی ره نکنین یاد

کنسّه بئووم غم  بسیاره             گالشی مه گت پر  یادگاره

مه گت پر ملک ور بساته تلار        گته وچه وره سر بکن خوار دار

انه خوار خوار داشتمه تا به الان     بدیمه پیدا بینه قدیم خان

گنه اینجه ریتون جا نیه                بورین شهر کنار بزنین کیمه

برار شهر کنار ننه مه ابرو             پاکتی شیر ننه مه تلم دو

شلنگ او ننه مه جان نرو             کوچه پس کوچه ننه راسه سر کو

برار گالشیه عمر سر بیه             مه مختباد آواره ء شهر بیه

آخر بند سر من دمه اویا              خدا بوه گالش پشت و پناه       

 

قطعه ای دیگر از آقای گشنیانی

پاکتی شیر ننه مه تلم دو (محمدجعفری گشنیانی)

عکس های قدیمی از لفور

عکس قدیمی مربوط به چشم انداز روستای لفورک و منطقه دئوتک برداشته شده در سال ۱۳۶۹- منبع.وبلاگ محبوب جمشیدی.

اگرچه اکثر مردم لفور شرقی از این منطقه خاطره های بسیاری دارند متاسفانه بخش زیادی از چشم اندازی که دراین عکس نشان داده شده است هم اکنون در بستر دریاچه  سد البرز واقع و بی قرار آرمیده است .
با تشکر از آقایان مهندس علیرضا اصغری محبوب جمشیدی و حمیدرضا اسدی به خاطر تهیه این عکس های  زیبا 

"لفور سجدگاه ملایک " چند بیت شعر در ارتباط با تصویر بالا ارسالی از دوست عزیز "مهاجر".
اینجا لفور حد ثغور مومنان است/   یعنی لفور ملک وقار دلبران است
اینجا ملایک شامگاهان  سجده دارند /   اینجا کواکب بر صدیقان  خنده دارند
حوران صبحگاهان دعای عهد خوانند  / آلاله ها ی پاک بر آن عهد مانند
اینجا دیار عالمان بی بی بدیل است   /بوذر ها عمار و سلمان را دلیل است
این خاک نصیب صد شهید سینه چاک شد /خفتند تا این خاک از دیوان پاک شد
اینجا لفور هست ای لفوریها بییایید /این وادی نور است بر آن قرآن بخوانید
اینجا تلل لو نبوغ علم و ایمان /این ملک لفور سرفراز بود گشته ویران
اکنون نشان از بی نشانان را درنگ نیست /انگار این ملک لفور  را بوی جنگ نیست
این دشت را آواز صلصل داشت بیدار /هد هد در فصل بهار می خواند بسیار
این پیکر زخمی دیگر مرهم ندارد /آهو رهیده بیشه ام همدم ندارد
اینجا لفور هست ای لفوریها کجایید /اینجا حدود نور باشد پس بیایید
اینجازمانی  در بهاران هیبتی داشت/فصل درو و خرمن ما هم همتی داشت
این عکس پاییز است و خرمن مکری داشت /دشت نفار  های های مشتی جانعلی داشت
آه جنگل خوردند آب بردند لانه کردند /در کوی وبرزن دیو دد بیتوته کردند
آب روان از کارسنگ تا اسکلیم است /چون آب آزر نوش داروی حکیم است
این بند پشت و آن لفورک داغ دارد / در پیش رو سرسبز چون گلباغ دارد
آن چاشتخواران گلکتی مشهور باشد   / میرار کلا در پشت گلباغ عور باشد
اسبو کلا و گشنیان غلوش مقابل /باید نویسم شرح حالش در مقاتل
چون چاک سرارا چاک چاک و چاک دیدم /بس فتنه دزر تنگسر و کفاک دیدم
بفروختند ملک و زمین آواره گشتند /راهی شهر و کوچه پس کوچه گشتند
بر نفتچالیها سلامی سلام وصد سلامم /بر اهل بورخانی درود بی کرانم
من مانده ام شرمنده اما مات و حیران /آن همت مردم کجا آن خانه ویران
پیران ما رفتند مارا خواب گرفته /یک دفعه خرمن سوخت و دشت را آب گرفته  




تصویری از پل  روستای لفورک  - قبل از احداث سد
تصویری از تاسیسات سنگ شکن و تولید ماسه در منطقه خرچاک-محل اخداث سد- در سالهای دور
تصویری از منطقه دئوتک- در آغاز فعالیت احداث سد البرز

یاد داشت های ذیل این پست:"بی فرار" تقديم مي دارم به همه أنهاييكه در اين دشت راهها سالها راه رفتند با تن خسته و رنجور و أرام و قرار نداشتند
مه دیار مه آرزو یادش به خیر / ملک سرسبز گزو یادش بخیر
سبزه زاره بی قرار ه مه لفور / بهار ما بک و بو یادش بخیر
مه دل خوانه سر هادم شه آوازه/ واهاکنم من شه صندق رازه
خداء پیش اسا ورمه شکایت  / خونمه سر گذشت شه ولایت
ولایت سبزه زاره بی قراره  / بخون بخون کمبه من شه حكایت
سرزمین سبزه ها / لت و لتکا و دیما /گالش و چپون جمع ورکا / چلی و تور و کوما یادش بخیر
بابل کنار اسا هاکن عبور / ته شونی جنگل سرسبز لفور
ته وینی مردمون با صفاره / دهکلون مرزی دره عالمکلاره
نفت چال بورخنی ازر روهاری لفورک اسبو و میرار کلاره
این همن تا اون همن / لفور دشت و دمن /
گلناز و گلتاج و مشتی گلبرار / مله مشت جانمو یادش بخیر
مه دل خوانه که من پر بزنم پر / بورم شه مله ره سربزنم سر
کوکی بوم بورم صحر ا دواشم / میون ممرز و توسکا دواشم
ولیک و کنس منه شوم و نهار / انجیلی کاج ور تنها هنیشم
مله سر دلخشی / اون قدیم عاشقی / شو شونیشت قدیمی با صفا / پشت زیک کنس ترشی یادش بخیر
بهار ما که انه ندار مه قرار / کجه بورده امه لتکا و تیم و جار
مه دل خوانه که من جار بیزنم جار /بورم لتکادله وار بهیرم وار
نه خرمن دارمی نا کمل بار / کجه بورده های های شوپه نفار
بهار ما بک بو / جت و اذال و بلو / خرمن مکری و کمل بار / قزل و کهر یابو یادش بخیر
گوش هاکن تا بخونم لفور زار / نا دشت دارمی اما ناتیم و تیمجار
وسو وینه دئوتک بیه غر غاب/ نا آهنگر دره نا دارنه میراب
جت اذال وبلو کجه بورده / مله مشت گلمو کجه بورده
این هدار تا اون هدار / کوچه و کت و دیفار / شوپه و دشت نفار /های های جان مار یادش بخیر
امه جنگل چو بهیه تموم /گالش شه ملک سر بهیه مغموم
صدای اویا ی گالش ره نشنومه /منگو شه گوگ وسه نیارنه مغوم
مه دل خوانه تیرما سیزه شوره /بورم لفور دوش هایرم لال چو ره
این سره اون خنه ره سر بزنم /لال چو دس هایرم و در بزنم
لال انه لال انه یادش بخیر / سال اتا بار انه یادش بخیر
آبی قدک دار انه یادش بخیر / پار بورده امسال انه یادش بخ

 تصویری دیگر از منطقه سد 

مطالب مرتبط
تصاویری زییا و رویایی از طبیعت لفور تصاویری زیبا از لفور و ییلاق با صفای لاکوم و لرزنه و ...تصاویر قشنگ و رویایی از منطقه سد لفور
عکس های قدیمی از لفور
تصاویر- دامداری اصیل و سنتی در لفور

شهید یونس اسدی

چهل و چهارمین شهید سرافراز لفور شهید یونس اسدی  فرزند منصور، متولد سال ۱۳۴۴ از روستای اسبوکلا متولد شد، تاریخ شهادت ۱۸/۰۲/۱۳۶۵مزار شهید گلزارشهيدای اسبوكلا ، محل شهادت- پيرانشهر.

چند بیت از قصیده معروف شهدای لفور (شاعر محرابی عزیز) که در رثای شهید بزرگوار  شهید یونس اسدی   سروده شد. 

 

 يـونس اسدی مرد نـمـونه      به پيرانشهر شـد با تير نشونه
يـونس از مردم اسبوکـلا بـود       جـوان نـازنين و بی ريـا بـود 

 

تصویر مقابل را نوه شهید ارسال نموده است.  

از همه عزیزانی که در مورد شهیدبزرگوار     شهید یونس اسدی عکس خاطره و یا مطلبی در اختیار دارند تقاضا می شود برای اینجانب به آدرس [e-mail] ارسال نمایند

 

مطالب مرتبطگرامی باد یاد و حاطره ۷۶ شهید سرافراز منطقه لفوراسامی مقدس 76شهید لفوروصیت نامه شهدا (فرازهایی کوتاه از وصیت نامه شهدای لفور)قصیده معروف شهدای لفور (شاعر محرابی عزیز)

تصاویری از روستای گشنیبان

روستاي گشنيان در دهستان  لفور سوادکوه وافع سده است. از قديم به آن مخري کلا (مقريکلا) ميگفتند يه بعد ها به گشنيان تغيير نام داده شد اکثر ساکنان آن به دامپروري و کشاورزي مشغولند.

دو طايفه مخري و کجوري اکثر ساکنان آن را تشکيل ميدهند اخيرا به علت عدم همايت دولت از دامپروران بومي اين منطقه و به زير آب رفتن زمينهاي کشاورزي کشاورزان در پشت سد البرز مجبور به مهاجرت به شهر قائم شهر شدند

 

تصاویری از روستای گشنیبان - فبل از زیر اب رفتن

اين روستا که اکنون کاملا به زير آب رفته يکي از روستاهاي بسیار قديمي لفور مي باشد. طبق کاوشهاي انجام شده قبل از اب گيري سد البرز کتيبه هاي با خط ميخي مربوط به قبل از ميلاد مسيح در اين منطقه بدست آمده که نشان از قدمت بالاي اين روستا دارد. ناگفته نماند چه بسيار اشيائ عتيقه اي که بعلت عدم اطلاع مردم بومي اين منطقه و عدم توجه سازمان ميراث فرهنگي ايران به تاراج رفته که مي توانست نماينده هويت و تاريخ کهن اين منطقه باشد نام چاشتخواران به زبان بومي به معني مکاني که در آن چاشت يعني نهار ميخورند است اين نام نشان دهنده اين است که در قديم اين مکان بر سر راه کاروانها در قديم بوده است.
 

ارسالی از دوست عزیز و بزرگوار عقیل زاهدی

جان برار جان گالش وچه (محمد جعفری گشنیانی)

اول بسمه الله داهون کمه وا         خوامه سرهادم شه برمهء صدا

خوامه صدابزنم جان برار               اتادرد دارمه شه دل کنار

برار دونه مه دل دردچه چیه          تموم بیین امه گالشیه

های برو های نشو جان برار          بشنوسمه خراب بیه ته تلار

خبرناگهون بمو ء مه گوش            بشنوسمی گنه شه گوره بروش

شمه گوخسه نیه سروش           شمه گوی چمر نواشه خاموش

جان برار   جان گالش وچه            چتی بنه بهلیم   دس کچه

تازه شیر دکته امه پلاره               تازه ماربدوته امه  چوخاره      

 تازه جمع هاکردمی چهارتاگوره     تازه مشت بدیمی منزل نوره

امان دادا امان مره بکته کار           خوانه خراب بکنن امه تلار

خوانه وشا بوه امه سامون خال     خوانه معدوم بوه امه چهارتامال

تازه رها بیمی ازقراری                 تازه سوا بیه لوه وکتری

تازه راه بدامی شسه مالداری      گالشی کردمی باخوب و خشی

اسا ونه بروشیم شه تلاره           هیمه هاکنیم شه سامون خاله

امان دادا امان دادا امان داد          چتی شه سختی ره نیارم شه یاد

ششماه ششماه دیمی مردم قرارپشت سر بی قرار  بیه جان مار

پرون مردم منزل چاربیدار              کارکردمی ناشتمی شوم و نهار  

اساکه بئیمی سوا  تشکله          ونه بروشیم شه منزل جوله

امان دادا امان مره بکته کار           مه جاسوا هاکردنه مه برار

برار نیشته گوخسه وه زنه ناله      گنه دوش بئیرم   هاکر و جوله

خراب بکنیم شه گوخسه ی پله    برو هدار هاکنیم راه محله

زمستون بموئه شومه محله کش   اسب کمل بارکمه شومه جولکش

روپشت دله نیه برار ونگ              صدانکنه وشونه گوی زنگ

گلپشت روهاره هاکنم هدار          بوینم دره منزل جان برار

منزل به منزل سر خالی تلار         خبر از گو نیه خبراز برار

اسا چتی بورم خالی تلار             کنه گوره ماربزنم نماشتر

چتی باز هاکنم کریکهءدر              بوینم نوی سر نوسه ماس سر

مه کلز خالیه کته طاق سر           مه خرد خوار لمیک بزه ونه ور

امان دادا امان دادا امان داد           امه گالشی اسا انه امه یاد

زمستونه سختی مه مال کشته    مجبور بیمی دوش بهیریم ولگ پشته

مه گوخسه اسا بیه پیر واشار       شه زاگوره ونسیمی په تلار

انه ولگ و واش دامی بیه بهار       علف دربیه من لو نشوئم دار

اسا که زندگی مسه بیه خوار       ونه رد بزنم گوخسه تلار

امان دادا امان دادا امان داد           مره گو پنوی خاطر بمو یاد

بهار ماه بمو مره بیته غرصه          مه دله بهاره گو پنو وسه

یادش بخیر بهار زومی گوپنو          گوره وردمی اما بهار کوه

منزل دامی گوره گردنسرکو ه       جونکا سره دامی بوه سرگو

هلیدشت همن همه بیمی جمع   تمام گالشون بیمی دورهم

چنده خوار خواردیمی جان برارون   اسا خوامی بویم بی نام و نشون

خوامی سرهلیم شه ملک وشه گوره   خوامی کله بدیم شه دس چوره

امان دادا امان دادا امان داد           برار شه گالشی ره نکنین یادچ

چتی یاد هاکنم شه گالشی ره     صواحی و نماشون گو دوشی ره

بونه یاد هاکنم ملک و مناره          منسر و پرتاس - ییلاق صفاره

بونه شاخرائیج ساره نوینی          پالن کولک بال ره نچینی

تیر بزار اوره بونه نخری                چاشت بار نیری خربن وروری

سین سرداره نیری خی کله         پتاس مرسه نیری تلم پاره

کی بته یاد هاکنم گالشی ره       کی بته دس بهیرم من واتاشی ره

کی بته کنلک نشوئم منزل          ولشت سره سی ره نونم دل

امان دادا امان دادا امان داد           برار شه گالشی ره نکنین یاد

کنسّه بئووم غم  بسیاره             گالشی مه گت پر  یادگاره

مه گت پر ملک ور بساته تلار        گته وچه وره سر بکن خوار دار

انه خوار خوار داشتمه تا به الان     بدیمه پیدا بینه قدیم خان

گنه اینجه ریتون جا نیه                بورین شهر کنار بزنین کیمه

برار شهر کنار ننه مه ابرو             پاکتی شیر ننه مه تلم دو

شلنگ او ننه مه جان نرو             کوچه پس کوچه ننه راسه سر کو

برار گالشیه عمر سر بیه             مه مختباد آواره ء شهر بیه

آخر بند سر من دمه  اویا             خدا بوه گالش پشت و پناه

 

تمشک / تمش تون/تمش دونه میوه

گياه تمشك تمشك با نام علمي Rubus fruticsos گياه تمشك گياهي بوته‌اي با ريشه‌ي دايمي و شاخه‌هاي چوبي دو ساله است. ساقه هاي تمشك نرم و به رنگ قرمز و داراي خارهاي دراز است. طول ساقه‌ها كه معمولا تيغ دار هستند و گاهي هم ممكن است همه‌ آنها را از دست بدهند، تا چندمتر مي‌رسد. برگ‌هاي آن تخم‌مرغي و داراي لبه‌هايي هستند كه به شكل خاصي كنگره كنگره شده‌ و به شكل دندانه هاي اره اي است. اين برگ‌ها در گروه‌هاي سه تايي يا هفت تايي از شاخه‌ها بيرون مي‌آيند. برگچه ها در هر دو سطح فوقاني و تحتاني داراي كرك هايي خشن هستند.
ميوه تمشك از گلهاي به رنگهاي سفيد، صورتي، به صورت خوشه در ماههاي تير و مرداد پديدار مي شوند. گلهاي تمشك از بهار تا تابستان دومين سال بصورت خوشه‌هايي در محور بالايي برگ‌ها ظاهر مي‌شوند. گل‌ها به ميوه‌هاي آبدار و خوشمزه مخروطي شكل و قرمز رنگ آشناي همه كه شبيه توت جنگلي اما نرمتر هستند تبديل مي‌شوند .ميوه تمشك ميوه اي شبيه شاه توت و توت فرنگي است و به رنگ زرد يا سرخ مايل به سياه يافت مي شود. ميوه تمشك ترش مزه بوده و به صورت خام يا پخته، شربت، كمپوت و ... خورده مي شود. بوته تمشك در مناطق گرم و مرطوب، در جنگلها و صحراها مي رويد و گاهي آن را مي كارند. قسمتهاي مورد استفاده بوته تمشك عبارتند از: ميوه، برگ، تخم، دانه و گل.
همه‌ي انواع تمشك به عمل آمده، از گونه‌هاي وحشي اين گياه كه در جنگل‌ها و نقاط كوهستاني خودرو مي‌رويند،‌ گرفته شده‌اند.

زيستگاه طبيعي

تمشك گياه بومي اروپا و آسيا است. كشت آن در جاهاي ديگر نيز متداول شده است. تمشك طبيعي در جنگل‌ها، كناره‌ي جنگل‌ها و نيز در بوته‌زارها و خارزارها مي‌رويد. تمشك وحشي خاك مرطوب و حاصلخيز را ترجيح مي‌دهد و سرزمين‌هاي مرتفع تا ارتفاع دو هزار متري هم ديده شده است. انواع باغي تمشك از گونه‌هاي وحشي گياه گرفته شده‌اند. در ايران گياه تمشك در حاشيه شمال كشور در جنگل هاي مازندران و گيلان به حالت خودرو رويش دارد. و در جنگل هاي منطقه لفور و حواشي جاده هاي آن به وفور يافت مي شود. تمشك يكي از ميوه‌هاي دوست داشتني و نشاط‌‌بخش تابستاني مردم لفور است. مردم آن را يا بعنوان يك ميوه طبيعي مصرف ميكنند به طور سنتي مربا، هم از آن تهيه مي‌كنند.

خواص داروي تمشك

از حفاريهاي باستان‌شناسي معلوم شده است كه تمشك از گذشته‌ي بسيار دور و دوران ماقبل تاريخ بدليل فوايد و خواص بسيار آن چيده و خورده مي‌شده است. تمشك سرشار از آهن و ويتامين Cا ست. برگ درخت تمشك از لحاظ پزشكي داراي ارزش خاصي است و استفاده از آن براي آماده سازي مادراني كه منتظر تولد فرزند هستند، تاريخ طولاني دارد. زنان باردار در طول سه ماه آخر بارداري چاي تهيه‌ شده با برگ درخت تمشك را مي‌نوشند تا ماهيچه‌هاي رحم و سطح لگن تقويت شوند و دردهاي ناشي از انقباضات زمان وضع حمل،‌ كاهش يابند. منابع مختلف براي تمشك خواص بسياري ذكر كرده اند كه از جمله آنها عبارتند از.

1- برگ تمشك محرك، مقوي و داروي گوارش است و ميوه آن داراي ويتامين هاي A,B,C,E مواد معدني و روغني فرار است.

2- دمكرده برگ تمشك به صورت غرغره براي زخم هاي دهان و گلودرد و از محلول دمكرده آن براي شستن زخم استفاده مي شود و مي توان آن را به طور منظم براي تسكين و ترميم زخم هاي واريس به كار برد. اگر برگ تازه تمشك پخته و روي محل بيماريهاي پوستي قرار گيرد، بيماري را التيام مي دهد.

3- جوشانده برگ تمشك به دليل داشتن اسانس ويژه اثر مسكن و تا حدي خواب آور دارد.

4- چاي برگ تمشك همچنين براي جلوگيري از سقط جنين نيز نوشيده مي‌شود و كمك مي‌كند تا در حين تولد بچه، زائو خونريزي كمتري داشته باشد.

5- برگ‌هاي تمشك به علت خاصيت قابضي ملايمي كه دارند، براي رفع اسهال كودكان مفيد هستند.

6-از دم كرده برگ‌هاي تمشك براي جلوگيري از خونريزي لثه استفاده مي‌شود و دهان با آن شستشو مي‌شود.

7-چاي تهيه شده از برگ‌ اين گياه حالت تهوع و استفراغ را هم مرتفع ميكند .

8- جوشانده 25 گرم از برگهاي تمشك در يك ليتر آب براي درمان انسداد مجاري ادرار مفيد است.

9- جوشانده 20 تا 50 گرم گل تمشك يا برگ تمشك در يك ليتر آب براي درمان ترشحات زنانگي، خونريزي در فواصل قاعدگي ، اخلاط خوني، وجود خون در ادرار، گريپ، گرفتگي صدا، آب آوردن نسوج و بيماريهاي پوستي اثر شفا بخش دارد. جوشانده را بعد از هر وعده ي غذا يك استكان مي خورند.

10- جوشانده گل يا برگ تمشك( به روشي كه گفته شد) در استعمال خارجي براي درمان زخمهاي دهان، ورم لثه، درد گلو و ورم لوزه ها بكار مي رود و بيمار با غرغره كردن اين جوشانده دهان را مي شويد.

11- جوشانده برگ تمشك اسهال و ورم روده را معالجه مي كند، بدين منظور بايد 40 تا 50 گرم برگ تمشك در يك ليتر آب

12- جوشانده 0 تا50 گرم گل تمشك يا برگ آن در آب گرفتگي صدا را رفع مي كند.

13- شربت تمشك براي بيماران مبتلا به سرخك و مخملك مفيد است.

14- سركه‌ي خانگي تمشك دو خاصيت دارد؛‌ هم به كاهش تب و تخفيف سوزش گلو كمك مي‌كند و هم به عنوان يك شربت و همچنين چاشني غذا استفاده مي‌شود.

15- تمشك سرشار از ويتامينهاي C و K است و داراي خواص خنك، نرم كننده و ضد اسكوربوت مي باشد.

16- تمشك خون را تصفيه مي كند و براي كساني كه به روماتيسم مبتلا هستند، بسيار مفيد است.

17- ميوه تمشك يبوست مزاج را معالجه مي كند.

18- تمشك بدليل دارابودن اسيدسالسيليك درآن براي تسكين درد مفيد است.

18-تمشك خون را قليائي مي كند و قند آن براي مبتلايان به مرض قند مفيد است.

19- شربت تمشك براي بيماران مبتلا به سرخك و مخملك تجويز شده است.
20- شربت تمشك، مخلوط با آب براي رفع تب تجويز شده است.

21- خوردن تمشك براي مبتلايان به مرض قند( ديابت)، تبهاي صفراوي، التهاب مجاري ادرار، گلو درد( آنژين ) مفيد است.* منبع : http://www.iranmania.com/nutrition/foodstuff/features/tameshk.asp

تصویری از بوته تمشک و میوه های رسیده و نارسیده آن

یادداشت های ذیل این پست

تمشتون( تمشك):مطلب از دوست عزیز - نفت چالی

....همينكه هواي‌روز رو به خنكي ميرفت بچه‌ها گروهي براي چيدن تمشتون به جنگلهاي اطراف روستا ميرفتند وهمه كيف‌شان درچيدن وخوردن آن بود.در دو نوبت صبح و عصر مبادرت به اين كار ميكردند و هركسي جاو بوته ( لم ) مشخص و قرق شده‌اي داشتند كه فقط خودشان مجاز به چيدن آن بودند و اين يك امر جا افتاده‌اي بود و هيچكس به آن بوته قرق شده دست نميزد چون هركسي صاحب يك لم بود. يك قانون مرسوم بچه‌ها بود. دنيا سرشار از صفا و صميميت در بين بچه‌ها بود اگر تيم حد اكثر بچه هارا به همراه نداشت آن روز برنامه چيدن تمشتون لغو ميشد چون صفاي جمع حاصل نبود. خانواده‌ها ميدانستند ساعت 10 صبح يا 5 غروب زمان تمشتون خوردن بچه‌هاست.دستهاي خراشيده و تيغ ( تلي ) رفته و خون آلود ، بچه‌ها را مي رنجاند. لباسهاي‌نخكش شده نشان مي‌داد كه تمشتون رسيده و خلاصه بچه‌ها ديگه....عجب دنيايي داشتيم. براي هر فصلي برنامه و تفريح گروهي داشتيم عملاً فصول سال را لمس ميكرديم .وحيف كه ديگه روستاي ما هم كم كم داره خالي از سكنه ميشه وديگه آن حس و حال ازبين رفت و بچه‌ها دل مشغولي‌شان CD , DVD و بازيهاي نرم‌افزاري شد..... يادش بخير . سلام بر قديم ........همينكه هواي‌روز رو به خنكي ميرفت بچه‌ها گروهي براي چيدن تمشتون به جنگلهاي اطراف روستا ميرفتند وهمه كيف‌شان درچيدن وخوردن آن بود.در دو نوبت صبح و عصر مبادرت به اين كار ميكردند و هركسي جاو بوته ( لم ) مشخص و قرق شده‌اي داشتند كه فقط خودشان مجاز به چيدن آن بودند و اين يك امر جا افتاده‌اي بود و هيچكس به آن بوته قرق شده دست نميزد چون هركسي صاحب يك لم بود. يك قانون مرسوم بچه‌ها بود. دنيا سرشار از صفا و صميميت در بين بچه‌ها بود اگر تيم حد اكثر بچه هارا به همراه نداشت آن روز برنامه چيدن تمشتون لغو ميشد چون صفاي جمع حاصل نبود. خانواده‌ها ميدانستند ساعت 10 صبح يا 5 غروب زمان تمشتون خوردن بچه‌هاست.دستهاي خراشيده و تيغ ( تلي ) رفته و خون آلود ، بچه‌ها را مي رنجاند. لباسهاي‌نخكش شده نشان مي‌داد كه تمشتون رسيده و خلاصه بچه‌ها ديگه....عجب دنيايي داشتيم. براي هر فصلي برنامه و تفريح گروهي داشتيم عملاً فصول سال را لمس ميكرديم .وحيف كه ديگه روستاي ما هم كم كم داره خالي از سكنه ميشه وديگه آن حس و حال ازبين رفت و بچه‌ها دل مشغولي‌شان CD , DVD و بازيهاي نرم‌افزاري شد..... يادش بخير . سلام بر قديم ....

نقدوبررسی منصفانه عملکردنمایندگان مردم لفور در مجلس

مطالبات مردم منطقه لفور از نمایندگان ادوار گذشته در مجلس شورای اسلامی چه بود؟
 شانزده نماینده محترم ادوار گذشته چه خدماتی را به منطقه محروم لفور و مردم مظلوم آن ارائه نمودند؟
 نماینده های ادوار گذشته سوادکوه و قائم شهر چه کسانی بودند؟ چند درصد سوادکوهی بودند؟ چند درصد لفوری بودند؟ و...
قصدداریم بصورت تیتر وار نقد منصفانه و در عین حال سازنده از عملکرد نمایندگان ادوار گذشته مجلس شورای اسلامی در قبال مطالبات و نیازهای منطقه محروم و مردم مظلوم لفور داشته باشیم. شاید دیدگاهها به سمع و نظر نمایندگان فعلی و آنهایی که قصد دارند در دروه های آتی این وظیفه خطیر را برعهده بگیرند برسد و در نهایت برایند و نتایج ان برای منطقه و مردم آن مفید باشد. 

نقدوبررسی عملکردنمایندگان مردم لفوردرمجلس شورای اسلامی
ردیف	دوره		نام نماینده	مطالبات مردم و منطقه	خدمات ارائه شده به مردم لفور
1		اول	جواد شیرازیان
2			جواد علیزاده
3		دوم	ابوطالب حبیبی
4			عبدالعلی قنبری
5		سوم	ابوطالب حبیبی
6			صالح روحانی زاده
7		چهارم	صالح روحانی زاده
8			عسکری فقیه	پل پاشاکلا-
9		پنجم	عرت الله اکبری
10			علی معلمی
11		ششم	غلامرضا گرزین	رسیدگی به حقوق مردم در مسئله سد لفور-	اقدامی صورت نگرفت
12			ولی رعیت
13		هفتم	ولی رعیت
14			قربانعلی نعمت زاده
15		هشتم	سیدعلی ادیانی	۱-رسیدگی به حقوق مردم در مسئله سد لفور ۲-حل مشکل آبآشامیدنی
16			عزت الله اکبری
17		نهم	سید هادی حسینی	1- مرمت جاده لفور
18			کمال علیپور	۲- حل مشکل آبآشامیدنی

دیدگاه خود را در ستون نظرات درج نمایید.

 

دیدگاه ها

ناشناس

 یکشنبه 12 خرداد1387 ساعت: 19:35
در دوره چهارم فکر کنم پل پاشاکلا را در خواست نمودیم. که اقدام شد.

 
نفت چالی ( تخریب و تخلیه روستاهای منطقه لفور نتیجه عملکرد نمایندگان ).

دوشنبه 20 خرداد1387 ساعت: 16:34

لفور بخشی از شهرستان سواد کوه می باشد و شهرستانهای قائم شهر و سواد کوه مشترکاَ دو نماینده در مجلس شورای اسلام دارند. عزیزانی که در هفت دوره گذشته افتخار نمایندگی در مجلس را داشتند به نظر میرسد از نگاه خدمت به حوزه انتخابیه شان هم امتیازند البته آن نوع خدماتی که مشهود بوده و رد پای نمایندگان محترم در آن آشکار بوده است.ناگفته نماند این عزیزان قبل از اینکه نماینده بشوند در هر شغل و منصبی که بودند بیشتر منشا خیر و خدمت بودند یعنی در حقیقت وظائف نمایندگی خودشان را قبل از انتخاب شدن ( 4سال قبل از انتخابشان) انجام دادند و پس از آنکه رای آوردند احساس میشه که آن خدمات به نوعی تبلیغات نمایندگی شان بوده و لذا تا سه سال از عمر نمایندگی شان کم فروغ دیده میشوند و سال آخر دوره چهار ساله هم در مجلس و هم در حوزه انتخابیه حضورشان قابل لمس است.
از نگاه بنده نتیجه عملکرد همه نمایندگان هفت دوره گذشته را میشود در چهره لفور  بوضوح  مشاهده کرد.( تخریب و تخلیه لفور).

تصویر:بررسی مسائل و مشکلات منطقه لفور با حضور جناب آقای سید هادی حسینی نماینده محترم در مجلس شورای اسلامی و دهیاران و شوراهای اسلامی دهستان لفور در مورخه ۰۱/۰۴/۱۳۹۱در حسینیه شارقلت

پیام ها و یادداشت های دوستان شما

توسط:جلال مظهری- چهارشنبه 26 خرداد1389 ساعت: 2:34       ایمیل [e-mail]
سلام
می خواستم از شما در باره یکی از همکاران سابقم در لفور در 30 سال قبل سئوال کنم. از آقای علیرضا کجوری دبیر ریاضی مدارس راهنمایی تحصیلی خیّام ( شهید اندرزگو) چاشتخوران و شهید مرادی نفتچال. ایشان باید الان بازنشسته شده باشد, ولی آیا هنوز در لفور هستند یا اینکه در قائمشهر زندگی میکند؟ آیا کسی اطلاعی از ایشان دارد؟ لطف کرده کامنت بگذارد.

توسط:محمد براری وبسایت  http://abarsoft.ir  ایمیل[e-mail] دوشنبه 21 شهریور1390:
سلام. من داشتم به اسم دوست قدیمی ام توی گوگل سرچ می کردم به بلاگ نفت چال وارد شدم اسم دوست قدیمی من "عیسی اکبری نفت چالی" هست که دیدم اسم ایشان در وب بلاگ نوشته شده است ادمین گرامی اگه شما از عیسی اطلاعاتی دارین امکانش هست ایمیل عیسی رو برام ارسال کنید خیلی ممنون می شم. عیسی دوست دبیرستان من بود. دبیرستان ملاصدرا بابل
   

سلام ِ من دنبال یکی از بچه های شاکلا می گردم به اسم آقای اصغر درویشی که در سال 80 در دانشگاه شهید بهشتی در رشته عربی تحصیل می کرد اگر سراغی از ایشان دارید لطفا مرا مطلع سازید.با تشکر - وبلاگ  http://sejro.persianblog.ir/

توسط:آزاد [e-mail]
سلام دوست عزیز من آقای آزاد همکلاسی دوران دانشجویی آقای دکتر نوذری در دانشگاه کرمان هستم اگر ایشان را می شناسید و ارتباط دارید سلام بنده را برسانید.
تاریخ ارسال: جمعه 28 بهمن1390  ساعت: 21:50

لفور زیبا

كوچ به ييلاق در فصل بهار

بِمُوهِه وَهمِنِه ماه رَمه بَعينه سَرْ به كُوه

زَنْكِتالا گو چِمِر، چاكپي راه رِه مِنْ گِره

فصل بهار در منطقه لفور هميشه با شور ونشاط خاص و منحصر بفردی همراه بوده است. از اواخر ارديبهشت ماه وقتي كه آخرين لكه هاي برف قله وسو محو مي شود و كشاورزان در مزرعه سرسبزشان در حال نشاي برنج مي باشند. صداي گوشنواز زنگ و تال آويزان برگردن رمه هاي گاو و گوسفند در حال حركت در كنار جاده و چا ك پي (ساحل رودخانه) در واقع صداي اعلان كوچ پيشقراولان و دامداران به ييلاق است. روزحركت آنها روز نشاط شادماني بجه هاي قد و نيم قدي است كه به تماشاي گورمه و گوسفند رمه (رمه گاو و گوسفند) مي روند. اما با گذشت ايامي پس از کوچ دامداران و پیشقراولان، كوج اهالي نيز شروع مي شود. پس از ساعت ها راهپيمايي با اسب يا پياده در مسير رودخانه، تا موزين و تنگه منپل، در واقع روخانه را همراهي مي نمايند و با عبور از رودخانه در منطقه موزين و اگر خطر عبور از تنگه منپل را پشت سر بگذارند. از رودخانه فاصله گرفته و در پيش گرفتن مسير سر بالايي كردنشير بن در واقع تازه آغاز راه است كه به اميد دمي استراحت كوتاه در آذون سر همن اين سربالايي را پشت سر ميگذارند. پس از دمي استراحت در آذون سر، مممدجاري و اندر اسا را پشت سر گذاشته و در دره چمازچال به آب مي زنند باد خنك صورت نواز ييلاق و بوي خوش آن در چمازچال احساس مي شود و اين احساس در واقع ترقي و تعالي را در مسير اين راه پيمايي را به همه همراهان تداعي مي بخشد. و زماني كه فكر بالارفتن از سي ان، پايين خاجيمات و بالا خاجيمات و بالاخره راه نفس گير سربالايي والبند و اشكا را در ذهن مرور مي كنند، گويي مجبور اند براي تجديد قوي در چمنزار چمازچال،چاشت بار بگيرند تا تمام خستگي هاي اين مسير را با چاشت بار در چمازچال، به يكباره به فراموشي بسپارند. چاشت بار چمازچال صفايي وصف نشدني دارد. زير هردرخت و در هرمكان هموار و جاي نشستن، خانواده اي بساط باصفاي چاي و ناهار را پهن مي كند تا پس از صرف ناهار و لحظاتي، استراحت راهپيمايي را مجددا براي رسيدن به سي ان و نوشيدن آب خنك آنجا، مجدداْ آغاز نمايند و با عبور از ميان درختان سربه فلك كشيده دارزنون حركت وجنبش خود را در راه پيمايي به سمت ييلاق جاني دوباره ببخشند سپس گذر از چمنزارهاي دارزنون و سينه در سينه سربالايي اين قطعه از مسير سرسبز، ايستادن وخستگي راه را به اميد رسيدن به طراوت آب و هواي خوش ييلاق، به جان مي خرند و آنگاه كه در هواي آرام و مفرح ييلاق، با باز كردن لوش حياط در آستانه ورود به كلبه چوبي واقع مي شوند، خستگي سربالايي چندهزار پايي را، عرق حركت هروله ومارپيچي اسب و بارگران بردوش، نق نوق كودكان خسته در مسير و ........ را از ياد خواهند برد و تنها به ديدار آشنايي مي انديشند كه موجب تجلي همبستگي و آغاز ابراز رضايت به عرف وفرهنگ به يادگار گذاشته اجداد خواهند بود. كه اولين سؤال آنها بعد از سلام و عليك اين بود كه از لفور چه خبر؟

اما سئوال بنده از خوانندگانی که از صفا وشادی وصف ناپذیر کوچ به ییلاق خاطره ای دارند. منطقه چاخانی در کجای این مسیر واقع شده است؟

جواب از یک دوست عزیز:چاخانی از جنوب به دارزنون، از شمال به سي ان از شرق به يال معروف ؟ و از غرب به اشكا منتهی شده است.

 

 

یاد داشت های ذیل این پست

این مطلب زیبا را را دوست عزیزی با اسم مستعار "تیساپه لینگ" در ستون نظرات درج نمود که به دلیلی سادگی و زیبایی متن و انطباق صددرصدی ان با واقعیت امر  ذیلا منعکس گردید  و چقدر خوب می شد اگر با نام اصلی ایشان درج می شد.

                               مه دیار مه آرزو یادش بخیر فصل کوچ گو پنو یادش بخیر

این عکس یادش بخیر! یاد کوچ کشی و ناهار خوارون را زنده می کنه. وقتی صبح کرچ چک ونسمی و از رودخانه عبور می کردیم. تا امام زاده یحیی می رفتیم. صندوق کوچکی بود مادران ما نذر "لفور قلد امام زاده یحیی" می کردند. تمام سختی هارا به عشق ییلاق تاب می آوردیم ولی "سپل " گاز خوبی می گرفت. بخصوص اگر همراه گوپنو یا اسب می رفتیم از "موزین" و "رش ویا" که عبور می کردیم.  به "دی وا" و "ممپل" می رسیدیم. همه از ممپل هرمه او می ترسیدند. چون عبور از کنار گذر و یک پرتگاهی که داشت سخت بود. الان غریبه ها ماهی آزاد و قزل آلای وحشی را از آنجا می گیرند. من در شهری که زندگی می کنم تعریف اونجارا از غریبه می شنوم. بگذریم. از ممپل که می گذشتیم "کردنشین بند" که مسیری سربالایی و  سنگلاخی بود. عبور می کردیم به یک میدانی می رسیدیم کک به "هلی چالک" و "امرزهره" (یخ دره) "ممرزجاری" و خلاصه تا "چماز چال" که می رسیدیم چاشت بار می گرفتیم .هوا بارانی و زمین خیس. بالاخره چاشت بار بود و همه یک رنگ ما که قدری ...می خواست چاروادار حرکت کند یک کمی زودتر راه می افتادیم تا عقب نیافتیم. بالاخره تا می رسیدم به "سی بن چشمه" او  و "اشکا " سمردون چینی کم کم "دارزنون" که می رسیدیم از دور محل را می دیدیم خوشحال فرار فرار می رفتیم "خواجه مات" و "زربود" و"کندم جار وروری" مگر این چند قدم راه تمام می شد برای رسیدن به چشمه "درویش خنه سر" لحظه شماری می کردیم اما این خستگی می ارزید به شبهایی که تا پاسی از شب به سرکوه می رفتیم از همه شیرین تر وقتی یک نفر از لفور می آمد برای ما یک سیب می آورد خدایا قدیم خوب بود از نظر صلح و صفا و سادگی الان خوب است از نظر رفاه و بد است از نظز چشم و هم چشمی. خدایا به کرمت شکر.مه دیار مه آرزو یادش بخیر   فصل کوچ گو پنو یادش بخیر.

مطالب مرتبط
کوچ به ییلاق

لاکوم و لرزنه روستای ییلاقی مردم نفتچال، بورخانی و دهکلان

لاکوم و لرزنه دو روستای زیبای ییلاقی هستند که ساکنین آنها اکثریت به اتفاق از روستاهای نفت چال، دهکلان و بورخانی لفور می باشند. این دو روستای زيبای یعنی لاکوم و لرزنه ‏ دقيقاً در قسمت ييلاقي و با لا دست منطقه جنگلی پرتاس واقع شده است و اين منطقه ييلاقی برای اکثر مردم منطقه شناخته شده است. طول ابتدا تا انتهای منطقه ييلاقی لاکوم و لرزنه به بيش از ده کيلو متر مي رسد. بر اساس اسناد و مدارك موجود مساحت آن ۱۲من قديم كه معادل حدوداً ۱۱۳ هكتار مي باشد. واحدهاي سنجش مساحت در اين منطقه به صورت من ، لتر، سير‌، مثقال ، چارك و… مي باشد كه هرسير معادل ۱۰۰۰ مترمربع و هر من 36 سير , و هر هشت من يک لتر و هرسير ۱۰ مثقال و ۹ سير يك چارك است . ( البته بر حسب لتر درصورتيكه 1۱ چارك ۱۳ سير تبريز مي باشد.)

شكل آن تقـريبا ً به صورت مستطيل است. كه چهار طرف مناطق مرتعی آن اگر حالت مشاع نباشد. توسط سنگ چينه (کرج) و يا خال محصور شده است. قسمت ييلاقي از دو بخش لاکوم و لرزنه با زمين‌های تخت و زمين شيبدار روستاها و منطقه سرکوه تشكيل شده كه هر بخش از مكان‌ها و جاهاي ديدني و مخصوص به خود را داراست. محله قديمی لاکوم در وسط چاله‌ای پايين دست سر کو واقع شده كه كم كم به خاطر افزايش زمين چرا و دسترسي به آب شرب بيشتر و راحت تر به گوشه های آن يعنی جرلاکوم و ساير مناطق حاشيه‌ای منتقل شد. آنچه عظمت وپايداري مردم محل را در سيماي زيباي طبيعت نمايان مي سازد دو شاخ سنگ با نقش پای رستم و چشم‌انداز زيبای منطقه خاجيمات و کرک تاجنون و همينطور منطقه زيبای کوچال و سيال است.

دم زنون ارسوک وروری و يا گندم جار وروری با منظره زيبا و دلفريب آن نقطه اي است كه هرمسافر را مجبور به نشستن و استراحت جهت تجديد قوا و ديدن مناظر آن مي سازد. دم زنون اول كه از يك طرف به پرتگاه شگفت آور کوچال و سرخ رف منتهي است مكاني است جهت بازي بچه هاي محل و مكان مناسبي بود براي گشت و گذار مردم لاکوم در گذشته با فضاي دلفريبش. وقتي كه ابر نرم و سفيد در زير پاي ارسوك وروري قرار مي گيرد،گو اينكه درياي سفيدي با حركتي نرم و دلنشين به بوسگاه مد خود رسيده است. در قسمت شرقي و درامتداد دم زنون گندم جار وروری به مكاني مي رسيم با تخته سنگ‌هاي عظيم كه اشکال مختلفی در آن نقش بسته است.

سرخ رف و جرلاکوم در پايين ترين نقطه ‏ لاکوم در زميني مسطح ودلنواز كه از يك طرف به دره عجيب وغريب و سنگی کوچال ختم مي شود، قرار دارد. رف به مكاني كه داراي پرتگاه سنگي باشد گفته مي شود. البته كٍرتك همچنين ناميده مي شود. در منطقه خشک دره يا بزبان محلی خشکره تخته سنگهای بزرگی طراحي شده به دست خالق يكتا كه به صورت های مختلف و با ارتفاع گاه به بلندی يك ساختمان كه در زير آن ها حفره‌های مناسب براي حيوانات وجود دارد، ديده می شود. و بالاخره در امتداد ارسوک وروری منطقه سيال و غار بسيار زيبای وِرگ كلي واقع شده است. غار وِرگ كلی که در کنار دوچشمه بسيار زيبا و جوشان در طول کل سال با دهانه های به قطر تقريبی يک متر, در سال‌های قبل از انقلاب ( حدود سال ۵۳ يا ۵۴) توسط روانشاد مرحوم اسماعيل احمدی کشف شده است. البته غار ورگ‌کلی هنوز در سطح منطقه و کشور شناخته شده نيست.

در ويش خنه سر، نامی آشنا و پر خاطره: استراحت گاهی كه براي همه آنهايي كه از آب زلال وخنك چشمه همیشه جوشان آن آن می نوشیدند و دست و صورت خود را با آب پاک آن شستشو می دادند ودر كنار آن چشمه نفسي تازه می كردند. نامی آشنا برای لاکومی ها و مردمان آشنا به این سرزمین است. بقول دوست که در بکی از کامنت های این وبلاگ نوشت این چشمه بسيار مهربون است. مهربون از آن جهت كه خستگي تن هر عابر ومسافري را از تنش بيرون می برد وتشنگي آنان را برطرف و تپش قلبشان را آرام ميكرد.آدمهايي كه از جاهاي دور و نزديك و از سربالايي هاي خسته كننده با كوله بار سنگين چون به این چشمه و آب زلال آن مي رسيدند، با توقف کوتاهی به مهممانی این چشمه با سخاوت می رفتند و با خوردن آب وشستن دست و صورت خود، تجديد قوا كرده وبه راه خود ادامه مي دادند.اين محل و يا اين چشمه چند صد متر پايين تر از روستاي ييلاق لاكم واقع شده و محل گذر آدمهاي بومي و غير بومي بود. و چند ده متر پايين آن، دره اي واقع شده كه در كنار آن دره بوميان و ساكنان روستای لاكم با روش و امكانات خاصي استحمام مي كردند. تعدادي از خانواده های محله ؟ آب شربشان را ازاین چشمه مهیا ميكردند. نوع رفت وآمدها وآدرس دان ها مثلا فلاني كجاست و يا كجارفته؟ اگر به آن سمت منتهي ميشد حتما نام آنجا برده ميشد. و می گفتند که فلانی رفته درویش خنه سر!!(با اندکی دخل و تصرف در مطالب ارسالی از دوستی عزیز که نام خود را معرفی نکرده است.)

خلاصه اینکه وقتي كه از بالای قله وسو به منطقه لفور نگاه می کنيد بايدبايد مواظب كلاه خود باشيد تا از جلو نيفتد ودر آن نقطه به بي مقداری و خردي خود در برابر عظمت خالق طبيعت پي خواهید برد وناچار زانوي كرنش برزمين خواهيد زد و در سجده بر عجز وحقارت خويش اقرار مي نماييد. براي رسيدن به قله رفيع وسو بايد عزم جزم همراه با اراده آهنين در خود ايجاد و از دامنه های مازکو و سر بالاييها و سرپايينی های متعدد عبور کنی تند راه ترقي در پيش گيری تا به آن برسی. یادم نمی رود آخرین باری در سال ۶۱ به اتفاق دو دوست گرامی جناب اقای جاودانی و حیدری از آنجا بازدید داشتیم.

برگرفته از یادداشت های یک مسافر لفور - لفور غربی

شاکلا در 55 کیلومتری شهر بابل، در دهستان لفور واقع شده است.روستای شاکلا در منتهی الیه این مسیر قرار دارد. یکی از راه های دسترسی به روستای شاکلا، بابل میدان کارگر - جاده گنج افروز است. جاده گنج افروز به روستای شیردارکلا و سه راهی لفور و جاده لفور به سه راهی شار قلت

منتهی می شود. روستای شارفلت لفور درست در نقطه سه راهی یواقع شده است. جاده شاکلا از این سه راهی اغاز و روستای مرزیدره اولین روستای واقع در این جاده است. اگر مسافر  این جاده چنانچه این احساس در او زنده شد که در مسیر بهشت گام بر می دارد، قطعا مسیر را درست طی نموده است.در غیر اینصورت آدرس را اشتباه آمده است. مسافر در حال عبور از مسیر جاده شاکلا، مسحور و مقهور زیبائیهای طبعت و چشم اندازهای بی نظیر و واقعا بی بدیلی روبرو خواهد شد. مهم نیست در چه روز و ماه از سال سفر میکنید. مهم نیست هوا آفتابی یا بارندگی باشد، تنهایی و دسته جمعی هم فرقی نمی کند. مسافر آنچنان مست و مسحور زیبائیهای آفریده خالق یکتا خواهد شد که زبان به فتبارک الله احسن الخالقین خواهد گشود. بر بام روستای مرزیدره شما چشم انداز های زیبایی را شاهد خواهید بود.  تصویر زیر، چشم انداز زیبایی ازروستای زیبای دهکلان را در قلب ناحیه جنگلی لفور نشان می دهد.

در این مسیر از  روستاهای زیبای دیگری نیز وجود دارد. ناگفته نماند که این روستاها هماننذ همه  روستاهای لفور در حاشیه جنگل و رودخانه و شالیزار واقع شده اند. . هریک از این  روستاها چشم اندازهای منحصر به فرد خود را دارند. زیبائی هایی که خداوند به مردم خوب ومهربان این منطقه ارزانی داشته است.

 روستای بعدی، روستای عالم کلا است. هر یک از این روستاها به نوبهی خود مناظر جالبی دارند.

مسافر با عبور از حاشیه روستای عالم کلا، در آن دست ساحل رودخانه بابلک، روستای کوچک و زیبای تمر را مشاهده خواهد کرد.

    بر بام  رو

ستای "رئیس کلا"  در  قسمت بالاتر این جاده چشم انداز مقابل خود نمایی می کند.

 

جاده در تمام طول این مسیر شیب ملایمی دارد. البته با ادامه  مسیر به علت بالا رفتن ارتفاع منطقه، گاهی شیب ها تند می شود. مردم بومی روستاهای این منطقه زمین های شیبدار را کرت بندی و در آن برنج وسایر محصولات باغی خود را می کارند. کرت بندی زمینهای شیبدار، به طرز جالب و ماهرانه ای انجام شده است و واقع یک حالت پلکانی را به نمایش گذاشته است که در نوع خود دیدنی و کم نظیر است.

نکته قابل توجه این است که مسافر همواره  باید مواظب باشد هیچ منظره ای را ازدست ندهد.

 

 این جاده نیز همانند همه

 

مسیر ها، انتهایی دارد. انتهای این مسیر. بهشتی به نام شاکلا است، جایی که جاده تمام می شود و بهشت شروع می شود. بهشت روستای دیدنی و زیارتی شاهکلا است. در چشم انداز آن، گنبد امام زاده سیدعلی آل کیا سلطان، خودنمایی می کند.برای زیارت باید وارد صحن ان شد. زائران باید دقت کنند که پنجره های گنبد در روی دیوارهای مرتفع آن واقع شده است. تماشای چشم اندازهای طبیعی ازپشت این پنجره واقعا جالب ودیدنی است.

السلام علیک یا امام زاده سید علی کیا سلطان 

  رودخانه بابلک  از مجاورت این روستا می گذرد. مسیر دسترسی  برای دیدن رودخانه بابلک  و جنگل بکر حاشیه روستای شاکلا،  در مدخل ورودی روستا باید از  سمت چپ بپیچید و  از آبراهه ای آن عبور نمود. در مسیر عبور از جاده خاکی آن چشم انداز جنگل با درختان مرتفع و بر پای آن سبزه زاری با چمن های مخملی و طبیعی و رودخانه پرجوش و خروش  بابلک وجوی های روان انواع سبزی های معطر در کنار این جویبارها، صدای آواز پرندگان، و شُرشُر آرامش بخش آب نهرهای کوچک، بهشت را تداعی میکند.

 

در اینجا  برخلاف بیشتر پارکهای جنگلی که هوای آنها شرجی و  تا حدودی دم دارد.  اینجا به علت مرتفع بودن منطقه هوای دلپذیری دارد و طراوت و شادابی آن تمام و کمال است. تا بهشت زمین را نقصی نباشد. هوای تازه این قطعه  از بهشت را انسان با تمام وجودش می تواند حس کند.

 

 

هنگام قدم زدن در جنگل با دقت به زیر پاهاتون نگاه کنید. مطمئناً چیزای جالبی میبینید و اگر یک دوربین با ماکروی خوب هم داشتید می توانید لحظه به لحظه آن را ثبت کنید.

 

به هر جا پا نهی سبزه چو فرش است

نبینی رنجشی حتی ز خارش

 

و در پایان وقتی که شاهکلا رو ترک می کنیم وقتی که خورشید پشت کوههای سرسبزش پنهون میشه روستا با تمام زیبایی هش خودشو برای یه خواب آروم آماده میکنه تا طلوعی دیگه و صدای چهچه پرنده ها و زنگوله ی گاوها و گوسفندها.

اقوام و طوایف لفور

اقوام و طوایف آلاشتی، درزی، اسبو، قراقونی، لفورکی, دادو، کجوری، پاشا، گالش، آهنگر، رئیس،میرار, نریمانی، محرابی, عالمی و سادات از جمله اقوام و طوایف بزرگ و اصیل لفور هستند. 
 منطقه لفور سوادکوه در دامن رشته کوه البرز مرکزی خاستگاه مردمی است؛ شجاع، متدین، نجیب و پاک سرشت، شاداب و روشن ضمیر با یک پیشینه تاریخی ۲۸۰۰ساله، با ساختار جمعیتی نیمه قبیله ای و عشایری با اقوام و طوایف مختلف که در نهایت صفا و صمیمیت و با یکپارچگی در باور و مذهب و با لهجه ای تقریبا یکسان قرن های متمادی در نهایت صلح و صفا در کنار هم زندگی می کنند. گر چه در رابطه با حضور اقوام و قبایل مختلف اصیل و بومی ساکن در این منطقه  اقوال و اطلاعات متفاوتی وجود دارد. خاطر نشان می شود که بجز اقوام و طوایف بزرگ و اصیل ساکن در آن، اقوامی هم هستند (مثل طایفه بزرگ کجوری)که بر اساس اتفاقات و بنا بدلایلی به این دیار مهاجرت و در آن رحل اقامت گزیده و امروزه جزئی لاینفک از پیکره با شکوه آن محسوب می شوند.

طایفه اصیل	اقوام طوایف فرعی	روستای محل سکونت
آلاشتی	خلیلی، عبادی، صالحی،اسماعیلی، فلاح، جمشیدی، یوسفی، صادقی، خالقی، ناصری	نفتچال،دهكلان،لفورک، کفاک،مرزیدره،پاشاکلا
آهنگر	احمدی، رمضانی، رامی، رضائی،اسماعیلی،نوروزی،قربانی، روهینا	گالشکلا، لفورک
آجی	نصیری	چاشتخوران
اسبو	خدادادي	اسبوکلا
پاشا	پاشا،آبدار،بادسار،بلندنظر،پریش،پرکان،رمضانی، زارع،کیساری، اکبری،سلطانی،علینژاد	پاشاکلا
تلكابني	عفيفه	گشنيان، حاجيكلا
جنگن	محمدی	گشنيان،
چالاکی (چالکی)	نوروزی،شاکری	چاشتخوران
خدادادی	خدادادی	اسبوکلا
خلیل	انوشا، بهروزی	پاشاکلا
درزی	درزی،حیدری،احمدی،قاسمی، اصغری،محمدی، مجیدی،حمزه ای، گودرزی، اکبری،رستمی،داردان،عباسي،احدی،باقری،غلامی،عبدی،رنجبر، نعیمی،بهاری،حمیدی،مهدوی،ترابی،جاودان،مومنی،جاودانی،اسدی،بزرگی، خادمیر،شعبانی،آشام	بورخانی،نفتچال، دهکلان
مالم	بزان، روح الله پور، دادو، معلمی، مرادی،	نفت‌چال
رنگرز	رنگرز، صباغی، تقوی، محسنی،	دهکلان،پاشاکلا
سادات	ادیانی،  برزگار، میرو،تالشی،	گالشکلا،بورخانی
شهمیرزادی	علایی فر، قاسمی،مفیدی،	نفت چال
عالمی	عالمی،  محمودی،	عالم کلا
پریجایی	باقری، باقرپور، انباری،انباز	نفتچال،پاشاکلا
قراقونی	وحدانی، محسنی،	دهکلان
کال/کالی	کال،نریمانی،علیزاده، گلی، محمدی،عباس نژاد، محمدی، علی نژاد،	کالیکلا،پاشاکلا، بورخانی، نفتچال
کجوری	کجوری، مسعودی،رضازاده،یداللهی،	گشنیان، نفت چال
کلاگر	کلاگر،	نفتچال
گالش	الیاسی، امیری، ظهیری، حیدری، رحیمی،	گالشکلا، کالیکلا
گرجی	عباسی، بالافکن،ابراهیمی،حق شناس	چاشتخوران
لفورکی	ملک زاده، جمشیدی، کریمی،	لفورک
میرار	غلامی،زمانی،بابایی،ستوده، نوذری، علیزاده،رضایی	میرارکلا
محرابی	محرابی،	کالیکلا
مخری	احمدی، جعفری ولي‌پور، زاهدی، نصیری،  قلی‌پور،	گشنيان، حاجيكلا
نمور(نامور)	امینی	چاشتخوران
هفت دائی	فرهادی، نجفی،	منسر-شارقلت

 با تشکر از همه دوستان و عزیزانی که در تکمیل و اصلاح این پست نقش و مشارکت داشتند. به ویژه  دوستان عزیر آقایان ابراهیم کیساری- نوروزی- الیاسی-رئیس کلایی- لفورکی-صباغی، قاسمی و همچنین پدر عزیزم که اطلاعات با ارزشی را در این زمینه و موارد مشابه دراختیارم گذاشته است.

کتول

مطلب ارسالی از طرف یکی از دوستان
کتول: گاو شيرده خانگی
"کتول" معمولا به يك ياتعداد محدودي از گاو گفته ميشه كه در روستا و در حیاط كنار منزل روستایی نگهداري مي شود و خانواده از شیر و فرآورده های لبنی آن استفاده می کند و کمک بسیار خوبی برای اقتصاد و معیشت خانواده محسوب می می شود و همه افراد خانواده در نگهداری ان کمک می کنند اگر چه دردسرهای نگهداری ان را معمولا همه خانواده ها نمی پذیرند.معمولاً اين تعداد گاوهارا افرادي نگهداري مي كنند كه شغل آنها دامداري نيست. کتول داری به شغل مرد خانواده مربوط نمی شود. شايد كشاورز باشند يا نجار و يا شغل آزاد ديگري داشته باشند.
 مردان خسته از تيم تيمجار و يا از جنگل با كوله باري از ولگ يا واش ويا هيزم (هيمه) برگشته، تازه بايد به كتولش برسد. صبحها هم پس از خواندن نماز بايد آنهارا از طويله بيرون كنه ، بدوشدشان و سپس آنهارا راهي صحرا ومراتع نمايد وسپس طويله شان را تميز كند.اينها كارهاي فرعي و روزمره يك مرد ميانسال و يا مسن است.
گرچه به ظاهر اينطور به نظر ميرسد كه مردان ساكن روستا‌های لفور شش ماه دوم سال را كه نه كار كاشت دارند ونه كار برداشت، پس بيكارند اما انصافاً اين طور نيست. بنظرم بخشي از كار آقايان در شش ماه دوم كمتر از شش ماه اول سال است.
کتول داري،گرجه درآمدي جز شير و ماست اندك (در حد مصرف خانواده) ندارد ولي كار و زحمت فراوان دارد. بيشتر دل مشغولي مردان در شش ماه دوم كتول داري است. كتول داري شغل اصلي آنها نيست ولي بخشي از كار زندگي آنها هست.
کتول روزها برای چرا راهی مرتع حاشیه روستا می شود و عصرها خودش برای گوساله و یا مختصر غذای عصرانه(چرده /خضیل/ ولگ /واش/ سبوس یا...) به منزل بر می گردد.
گاهی اصطلاح کتول در مورد گوسفند و یا حتی مرع خانگی نیز استفاده می شود ولی اصطلاح اضلی و عام ان در مورد حداقل یک گاو شیرده است که خانواده روستایی در کنار  حیاط منزل آن را نگهداری می کند.

مطالب مرتبط:
گالش و تلار (منزل) و فرهنگ منحصر بفرد آن (لفور)
مراسم پنو / حدود و ثغور مراتع و مناطق جنگلی لفور
تصاویر- دامداری اصیل و سنتی در لفور 

یاداشتی کوتاه و جالب از آقای کجوری:
در چاشتخواران که درس می خواندیم دبیری بود مستمر آزاد در به کلاس ما می آمد و از گذشته صحبت می کرد او می گفت قدیم نه سبوس بود نه چنگل مغزه
کتول دم در خانه را صاحب می خواست بدوشد اول صبح نماز را می خواند و بسم الله می گفت گاورا "مار مار" می کرد نازش می کرد همان گاو سبوس نخورده چند کیلو شیرمی داد و به آرامی صاحب از کنارش می رفت می گفت الهی ترا شکر !!!
الان مشتی روزانه چند کیلو سبوس و چنگل مغزه (کنستانتره )میدهد با حالت عصبانی یک مشت محکم به گاو می زند می گوید ماتم بخرد اس هاکن .
گاو نه تنها به ایشان شیر نمی دهد بلکه یک لگد هم می زند و آنچه داده بخاطر این مشت و توهین می ریزد.

ورز و کلو

 شخم زدن با ازّال ( گاو آهن )

ورز و کلو و شخم زدن زمین و آماده کردن زمین شالیزاری برای نشای برنج کار دشواری بود..مردان پس ازخواندن فریضه صبح بهمراه جفت های ورزا و افرادی از اعضای خانواده خود راهی زمین شالیزاری می شدند.
ازّال (گاو آهن) به گاو بسته می شد و صدای های و هوی مرد کشاورز از اول صبح تا غروب افتاب ادامه داشت.تا عصر زمین شخم می شد و غروب ها که اهل کار به خانه بر می گشتند، در واقعی جسدی بیش نبودند و فرقی با مرده متحرک نداشتند. روز ها و روزها سپری می شد تا زمین یکسره شخم می شد وسپس کلو (کلوخ شکنی) و آماده کردن تیمجار(خزانه نشا) و بذر پاشی در تیمجار وتیم کندن و نشا کردن.

کشاورزان گاوها یشان را صبح زود ازطویله هایشان بیرون و آنها را به سمت بیشه و مراتع اطراف روستا روانه می کردند. گاوها هم هر روز غروب خودشان سیر و سرحال بر می گشتند.بسیاری از گاوها با دیدن «کلک» باز سر راهشان یا در مسیرهای مزارع که توسط کشاورزان بی مبالات باز مانده بود بجای چریدن در بیشه راهی زمینهای کشاورزی مردم می شدند.
.برای کشاورزان بسیار دردناک بود زمانی که خوشه های سرسبز مزارع آنها توسط گاو و اسب و خورده می شد. واقعا غیر قابل جبران بود.

من و بابا و مامان ومسافرت تابستانی ما به لفور وزیارت امام زاده گزو (مطلب وارده)

   تابستان امسال به من خيلي خوش نگذشت چون ما فقط يكبار به لفور رفتيم. در آن سفرمن خيلي خوشحال بودم. ما با ماشين شخصی خودمان به لفور رفتيم. مثل هميشه عجله داشتیم كه سريع تر به ده و خانه مادربزرگ برسيم به همین دلیل در بين راه اصلا توقف نكرديم. عصر بود كه رسيديم . در خانه مادربزرگ همه منتظر ما بودند. البته من مي دانم كه اگر آنها منتظر ما هم نباشند هميشه عصرها در خانه مادربزرگ جمع مي شوند و با هم گپ مي زنند.آنها خيلي شادند و معمولا در مورد كشاورزي محصولاتشان عروسي فك و فاميل و آشنا حرف مي زنند. آنها دور هم عصرانه مي خورند. ما هم كه رسيديم بعد از شستن دست و صورتمان سفره پهن كردند و ما عصرانه خورديم كه به من خيلي مزه داد! عصرانه ما اينها بودند نان تنوری داغ که عمه جان درست کرده بود با پنيري كه مادربزرگ درست كرده بود با سبزی كه از باغچه مادر بزگ چيده بودند و گوجه ترش هاي ريز، كه مامانم مي گفت در تهران خيلي گران است. مغازه ها كيلويي 1500 تومان می فروشند ولي این گوجه ترش در لفور مجانی یافت می شد.!! تخم مرغ عسلي و مرباي به هم بود. نون تنوري خيلي خوشمزه بود و مي گفتند، نانش حرف ندارد. من لفور را خيلي دوست دارم و غذاهايش را هم دوست دارم چون خوشمزه است و بوي سوسیس و کالباس لعنتی را نمي دهد!  لفوری ها غذاهاي خيلي خوب و خوشمزه ای  مي خورند. آش هم زياد مي خورند. بعد از عصرانه دنبال چند تا هم سن وسال بودم که با آنها بازي كنم. چندتا همبازی همسن، بزرگتر و کوچکتر پیدا کردم. اول فكر مي كردم چون از تهران آمدم بهتر است يه كم خودم را بگيرم و همين كار را هم كردم اما ديدم آنها ها خودشان را بيشتر از من گرفتند و تحویلم نگرفتند و به بازی خودشان ادامه دادند. من كمي ناراحت شدم اما چون مي دانستم، فايده ندارد بالاخره کوتاه آمدم و خودم با آنها حرف زدم و زود دوست شدیم و خيلي هم با هم بازي كرديم و خوش گذشت. شب كه شد فهميدم فردا صبح زود می خواهیم به زیارت امام زاده گزو برویم. مامانم كمي مخالفت کرد و می خواست كه بعدا برویم ولي بابا عاشق گشت و گذار در لفور است. البته ما تنها نمي رفتيم و بعضي از عمه ها و عموها و خاله ام و مادربزرگم هم با ما مي آمدند.من آن شب مجبور نبودم زود بخوابم چون كسي حواسش به من نبود. بابا حسابي با فاميل هايش گرم گرفته بود و مامان هم در مورد عروسي و نامزدي و ....با مادربزرگ و خاله ها حرف مي زد.
   صبح خيلي زود  من را بيدار كردند من نق ونوق کردم، چون خوابم مي آمد اما فايده نداشت و مامان هم زياد نازم را نكشيد وقتي لفور مي رويم ناز مرا نمي كشند چون هم وقتش ندارند و هم با فاميل هايشان آنقدر سرگرم مي شوند که مرا به یاد نمی آورند. بالاخره ما حركت كرديم من با تعدادی دیگر از بزرگترها پشت وانت نشستیم. ما به اندازه کافی غذا و نوشیدنی برداشتیم و راه افتاديم. بايد از جنگل پرتاس مي رفتيم تا به  امام زاده گزو مي رسيديم. همینطور که به سمت بالا می رفتیم، در بالادست هوا ی جنگل هم خنك تر می شد. تمام مسیر جاده خاكي بود و ماشین  خيلي تكان تكان مي خورد، اما خوب بود و كيف داد. به  امام زاده گزو كه رسيديم با اينكه بار اول نبود كه مي رفتيم بابا مثل نديد بديد ها شروع كرد به عكاسي و فيلمبرداري داد و هوار کشیدن در فضای باز جنگل، اما مامان حوصله این ادا اطوارها و عكس گرفتن ها را نداشت. همه اول به زیارت رفتیم و بعد مامان با خانم های دیگرسريع دست به كار شدند، تا ما صبحانه بخوريم. هيزم جمع كرديم، آتش روشن کردیم، آب آوردیم و چای درست کردیم. امام زاده گزو خيلي خوب بود. غذاهای خوشمزه خورديم رفتيم  پس از آن رفتیم پای آبشار، بعد از صبحانه و اندکی ماندن در پای آبشار ناهار خوردیم و به سمت ییلاقات آن منطقه راه افتادیم، خیلی بالا رفتیم در بالای ارتفاعات گله گوسفندی را دیدیم. آنجاابرها خيلي نزديك بودند. جنگل و روستاهای لفور، حتی شهرهای بابل و قائم شهر و آمل از آن بالا معلوم بود. از آن بالا با دوربین دريای مازندران مشخص بود و خيلي قشنگ بود. غروب آتش روشن كرديم و چای درست کردیم و كباب خورديم، هوا خنک که نه بلکه سرد بود و من لباس گرم پوشیدم. در همان جایی که بساط کرده بودیم. کمی خوابيدم. موقع برگشتن بيدارم كردند و وانت آنقدر تكان خورد كه خواب از سرم پريد. برگشتنی به سمت قائم شهر حرکت کردیم. همین که به پایین رسیدیم هوا گرم بود و همه از گرمی و رطوبت هوا شکایت داشتند و مجبور بودند كولر را روشن کنند.

"ترز" جنگل مرموز و باستانی لفور

جنگل ترز، مسیر مالزو قدیمی و تنها را ارتباطی (لفور) به شیرگاه در گذشته نه چندان دور بوده است.

   ترز نام منطقه ای از جنگلها و مراتع لفور است که در یک منطقه نسبتاً مرتفع و در مناطق بالادست روستای بورخانی و اقع شده است و به روستاهاي بورخاني و نفتچال و ناحیه جنگلی خربمرد کاملا اشراف دارد.

  از قدیم الایام تنها راه مواصلاتي مردم منطقه لفور به شهر شيرگاه و قائم شهر، مسیر مالرو   جنگل ترز بود. شایان ذکر است که در برخی از منابع، از راه مالرو ترز بعنوان مسیر  زمستانی جاده ابریشم یاد شده است.

  لرگه پل، امّاركو (امید وار کوه)، اوبن، کتو دره (با آن قلوه سنگ های زیبا) و پل بالو از جمله معابر و گذرگاه هایی معروف اين راه جنگلی و مالرو به حساب مي آمد. مردم لفور عموما و علی الخصوص مغازه داران روستا های لفور بيشتر خريدهاي ماهانه و مایحتاج خود را از شهرهاي شيرگاه و قائم شهر،  تهیه می کردند و اصلي ترين مسير( راه ) رفت وآمدشان همین راه ترز بود.

ادامه نوشته

شب یلدا (چله شو/شب چله)

اواخر پاییز صداي پاي يلدا در دل شبهاي بلند آن بگوش می رسد. شبهای بلند اخر پاییز تا آخر زمستان شبهاي بي خوابي بود نه از ازال و شخم بهار خبري بود و نه از وجين و شوپه و خستگي هاي ممتدش و نه از خواب اجباری سر شب آن. باغ جلوی حیاط كاشته شده بود و شبها، شبهاي شب نشيني بود و بي خوابي كه سحر نمي شد و پایانی نداشت. بخصوص شب آعاز چله بزرگ كه بلند ترين شب سال بود. و پس آز آن نوبت ننه سرما و شبهاي سرد زمستان و نشستن كنار آتش و بخاري هيزمي بود. چاره ای نبود جز ایستادن در مقابل زمستان. و ما براي اينكه نشان دهيم كه از زمستان و ننه سرما نمي ترسيم، انار، ازگیل، پرتقال، لیمو، کئی اوکشی مي خورديم طلوع خورشيد خونرنگ را منتظر مي مانديم. تابیدنی که گویی با ضرب شلاق می تابید و فقط نور داشت و از گرمای جانبخش آن خبری نبود. اينك يلدا بود شب تولد و آغاز  زندگي نو و سالي جديد و با بركت. پدربزرگها و مادر بزرگها در خانه اشان برای فرزندان و نوه هایشان باز بود و نوه ها نيز از آن سوي براي ديدار بزرگان خانواده بي قراربودند. آيين شب نشینی شب های چله و يلدا، خوردن سنجد بود که بعضی از مادر بزرگ های خوش سلیقه آن را برای نوه هایشان کنار می گذاشتند. و همنطور ميوه هاي بومی و محلی است که همه جنبه نمادي داشتند و نشانه برکت برکت بودند و تندرستي، فراواني و شادکامي را نوید می دادند.
دي ماه، در ايران كهن، چهار جشن، وجود داشت. نخستين روز دي ماه و روزهاي هشتم، پانزدهم و بيست و سوم، سه روزي كه نام ماه و نام روز يكي بود. و در اين سي روز ماه، سه روز آن «دي» نام دارد و هر سه روز را در گذشته جشن مي گرفتند. امروز از اين چهار جشن تنها شب نخستين روز دي ماه، يا شب يلدا را جشن مي گيرند، يعني آخرين شب پاييز، نخستين شب زمستان، پايان قوس، آغاز جدي و درازترين شب سال.
يلدا به معني تولد است. يلدا از نظر معني معادل با كلمه نوئل از ريشه ناتاليس رومي و نوئل از ريشه يلدا است. واژه يلدا به زبان سرياني نیز به معني ولادت است. ولادت خورشيد ( مهر و ميترا ) و روميان آن را ( ناتاليس انويكتوس ) يعني روز ( تولد مهر شكست ناپذير) نامند. ابوریحان بیرونی از این جشن با نام «میلاد اکبر» نام برده و منظور از آن را «میلاد خورشید» دانسته‌است.
در خاتمه توجه خواننده گرامی این  به یک بیت از شعر استاد حجت الله حیدری در قطعه "هوشته مره پلا سر" که در آن به شب چله اشاره شد جلب می شود.

چله شونه هوا شونه     ورف شونه میها شونه   چکه شونه سما شونه      یار تن کنار انه
سبزه پرس چمن پرس   دره پرس همن پرس      مرده در کفن پرس         چله سر بهار انه

نواجش، موری/مویه، لالایی، نوروز خواني، ورز و کلو، تمشک، تمش تون، تمش دونه، 

تصاویر- دامداری اصیل و سنتی در لفور

یادشت های ذیل این پست

بهار ما كه انه فصل كوج بار /گالش ره کفنه دنبال چاربدار
صدای زنگ گوپنو در انه /بوریم پیشواز که میرزعمو درانه
مه دل خوانه كه من کو كو هماجم /اسب زین هاکنم سرکو بتاجم
مله به مله ور هاکنم ور /بورم الاشت کو تا گردنسر
لو تک هنیشم اسری بشنم /دیاری شه ولایت را بوینم
سیاه کوی بالا هدار هاکنم /دیاری یاد جان مار هاکنم
دیاری بوینم دشت نفاره /راه دله مکری و چار بداره
مه دل خوانه هنیشم وسوی تک /دیاری بوینم من شه دئوتک
بورم نجار کلا و چپون سر /سنگرج چپون ره بزنم سر
امام زاده حسن ره کمبه سلوم/ 26 عیدی انه پیرو جوون
نورزخون بیمونشون بنشون /بوریم اسب خنی و روحی کلوم
این مله اون مله رابزنم پا/ بورم اسبه کلا تا سنگل پا
سرین و لرزنه این کو و او ن کو/ بوینم چپونای کنلگوره
لاکوم مله من داشتمه قرار /چتی بیه زحمت مه پر ومار
بزن نی ره بزن نی ره مه دل درد فرواونه / بزن نی ره بزن نی ره که درد من بی درمونه
مطالب مرتبط:
گالش و تلار (منزل) و فرهنگ منحصر بفرد آن (لفور)
مراسم پنو / حدود و ثغور مراتع و مناطق جنگلی لفور
تصاویری زییا و رویایی از طبیعت لفور
تصاویری زیبا از لفور و ییلاق با صفای لاکوم و لرزنه و ...
تصاویر قشنگ و رویایی از منطقه سد لفور
عکس های قدیمی از لفور
تصاویر- دامداری اصیل و سنتی در لفور

چهار فصل سال چهار فصل زندگی در لفور

جنگل تا نزديکی روستا امتداد داشت یا بعبارت روستا به جنگل ختم می شد. يعنی بيرون روستا جنگل بود با درختهای انجيلی، لرگ و ممرض و مرس و .... سوخت خانه ها هم که هيزم بود. هیزم هم برای اجاق  و هم برای بخاری، بنا بر اين یکی از کارهای مردان و زنان آوردن هيزم از جنگل بود. در هر بار عزيمت به جنگل درختها و شاخه های خشک نشان می شد و با (کما)پتک و چلی خرد و بر روی شانه ها و یا با اسب  و الاغ به روستا حمل می گرديد. مردم برای جمع آوری هیزم معمولاصبح زود به جنگل می رفتند و تا ساعت ده صبح  به خانه برمی گشتند. ناشتا خورده یا نخورده  معمولا برای بار دوم عازم می شدند و دو راه هيزم به خانه می آوردند. هر چه چوب خشک تر برای هیزم  بهترو مناسب تر بود. گوشه حياط هيزمها روی هم انبار می شدند. غروبها موقع خرد کردن هيزم برای بخاری بود. هيزم های بد شکل و بد قواره را کتل می گفتند و از آن برای سوخت اجاق استفاده می کردند.
غروبها قبل از خرد کردن هيزم موقع علف چينی برای گاو و گوسفند بود. از زمین شالیزار يا خصيل جار ( علف زار) بعضی ها هم خال مي کردند يعنی بالای درخت می رفتند و سرشاخه های جوان (درختان ممرز، افرا، شیردار، ملج و نمدار)را پايين می ريختند و برای گاوهایشان، می آوردند. همینطور ولگ و اش بالای درختهای بلند را می کندند و برای گاو و گوسفندشان می آوردند.  ولگ و واش چينی کار هر کسی نبود و تقلا لازم داشت و باقی قضايا. برای اينکه ولگ (عشقّه) و واش (دار دوست) زير دست و پای مال کثيف نشود آن را به ريسمانی از سقف تلار و طویله  آويزان می کردند.
هر کاری فصل خود را داشت نشا، وجین گردو چينی، و... با توجه اين که هر خانواده تقريبا تمامی وسايل معيشتی خود را فراهم می کرد. لته لتکا هم جزو واجبات بود. لته زمينی در حياط منزل یا کنار مزرعه شالیزار و یا باغی کوچک در حاشیه روستا بود. جایی دم دستی بود که برای کاشت گوجه فرنگی، بادمجان، لوبيا چيتی،  سيب زمينی، سیر، پياز، اسفناج، ترب، چغندر، گشنیز وتربچه و... استفاده می شد.
  بهار موارک،جمله بسیار زیبایی که با شنیدن آن از زبان بزرگترها شروع فصل بهار یاد آوری می شد.فصل بهار تمامی فضای خانه و حیاط و روستا را بوی عطرگل های بهاری و نشائ برنج پر کرده بود. با بوی خوش بهار بیدار می شدیم . تمام حیاط خانه شکوفه بود و ما مست و مسحور, شکوفه ها رقص کنان روی سرمان می ریختند و ما لابلای درختان قهقهه می زدیم فصل شادی بود و از بهار لذت می بردیم.
  فصل بهار با چه چه بلبلی مست که روی درخت  توت گوشه حیاط نشسته بود بیدار می شدیم . گویی زمین و زمان ساکت می شد و گوش به نغمه سرایی بلبل مست می سپرد. صدای چه چه بلبل آنقدر گوش نواز و آن قدر زیبا بود که ساعتها  به نغمه سرایی و شیدایی بلبل سرگشته گوش فرا می دادیم ...بلبل ها هم یک ریز نغمه سرایی می کردند. در آواز خانی شب و روز نمی شناختند. جز لحظه های نزدیک اذان صبح که چند دقیقه ای ساکت می شدند. 
   روزهای بهار شادی و امید در دل کوچک و بزرگ روستا موج می زد. بهار فصل تی تی (شکوفه) تمشک و  گوجه سبز و گل های رنگارنگ ککی مار بود جنگل و حیاط خانه پر از میوه های بهاری و شکوفه بود. وزووز زنبورهای عسل فضا را پر می کرد. یک دنیا عشق و مهربانی در فضا موج می زد . این روزها ما منتظر تعطیلی مدرسه و کوچ به ییلاق بودیم.

دو پرستوی صخره‌ای در حال ساختن آشیانه گِلی

  در فصل بهار به هنگام تعطیلی مدارس با صدای چلچله ها بیدار می شدیم. از طلوع خورشید چلچله ها یک ریز و بی امان می خواندند. چلچله ها بالای ستونهای بالکن خانه ها لانه می ساختند. چلچله ها از صبح یکسره گل می آوردند و دو سه روزه لا نه را مرمت و یا از نو می ساختند. کسانی هم با سلیقه تکه حلبی را زیر لانه نصب  می کردند که ایوان کثیف نشود. پس از تکمیل کار لانه سازی تخم ریزی و سپس نشستن روی تخم آغازمی شد  و ما بی صبرانه منتظر بودیم که جوجه ها  کی متولد می شوند. و ناگهان یک روز صدای جیر جیر جوجه ها را می شنیدیم و تلاش مضاعف چلچله های مادر برای تغذیه آنها شاهد بودیم. ما عاشق چلچله ها و پروازشان بودیم .زیر لانه آنها می نشستیم و ساعتها نگاه می کردیم . پرواز و اوج و فراز و فرود چلچله ها دلهایمان را پر از شوق می کرد این بود که کوچ پرستوها ما را غمگین می کرد. حالا جوجه پرستوها بزرگ شده بودند وبا پدر و مادرشان ساعتها روی بند طناب می نشستند و می خواندند گویی با ما خدا حافظی می کردند. وقت کوچ پرستوها وقت وداع بود و ننه ما هم  غمگین می خواند:  آ چلچلا سفری  اوشم بیاری لتری 
 همه می خواستند  پرستوها سال دیگر حتما برگردند به این خاطر بچه ها حق نداشتند لانه ها  خراب کنند.
فصل بهار مزرعه برنج  نشا با عطر دل انگیز آن دیدن داشت با رودخانه و نهر های  پر از اب در کنارش. مزرعه یکسر سبز بود مثل دل ما . با شقایقهای وحشی  رنگا رنگ  که به زیبایی همچون تابلویی نقاشی در میان سرسبزی گندمهای مواج وزردی شلمی های زیبا خود را می نمایاندند. دل هایمان پر از شادی بود. 
 این روزها وقت نشستن زیر درختان آلوچه بود وقت گذر از میان مزارع سر سبز باقلا .... اردیبهشت بود و وقت شادی. بهار در گلستان دیر چهره می نمایاند به خاطر بارانهای فروردین که اجازه خروج از خانه را نمی داد. اما چه خوش می آمد . نزدیک تعطیلی مدرسه . زمان فراوانی .تمیزی، با آفتاب درخشان اما لطیف. مهر در خانه ها و کوچه ها جاری بود وما با نگاههایی پر امید و دلی شاد چشم به آینده ای زیبا،  می بالیدیم و زمان را در می نوردیدیم.  

بقول  فرخی سیستانی:

      زباغ ای باغبان ما را همی بوی بهار آیـــــد           کلید باغ ما را ده که فردامان  به کار آیـــــــــد 
      بدین شایستگی جشنی بدین بایستگی روزی    ملک را در جهان هر روز جشنی باد و نوروزی  

شبهای تابستان  کنار پنجره زیر نور مهتاب، در فضای عطرآگین فضای حیاط، در سکوت و تاریکی به ماه خیره می شدیم که ارام در پس لکه های ابر حرکت می کرد و ما حرکت ماه را در پهنه آسمان تعقیب می کردیم به چهره نورانی  ماه نگاه می کردیم و از شیداییش می پرسیدیم . ماه این شبها چقدر زیبا ، چقدر نورانی و چقدر نجیب بود.
اوائل تابستان فصل چيدن تمشک های وحشی بود تمشک به فراوانی در حاشيه جنگل يافت می شد .سياه و درشت و آبدار. ازتمشک شربت درست می کردند يا مربا و يا خام می خوردند.
از اوسط  بهار تا آواسط تابستان یکی از کار ها کار عمل آوردن برنج (تیم)بود .عمل آوردن برنج کار سختی بود و همه کس شالیکاری نداشت. بذر برنج را از سال قبل نگهداری می کردندو قبل از کاشت کیسه های شلتوک را داخل اتاق آورده و بوجاری می کردند ناخالصی ها و دانه هایی که با بقیه جور نبودند دلک نامیده می شدند و از بقیه جدا می شدند و دانه های شلتوک یکدست و زرد باقی می ماند. بعد نوبت پلهم چینی بود پلهم بوته های گیاهی بود که در کنار مزارع داخل پرچینها یا اول جنگل سبز می شد با میو ه هایی شبيه تمشك كه پرندگان وحشي آن را خيلي دوست داشتند. پلم را به حياط مي آوردند. زمين را جارو زده تميز كرده روي آن گوني مي انداختند بعد شلتوكها را روي آن پهن كرده روي آن آب ولرم مي ريختند پلمها را روي آن قرار مي دادند بصورت انبوه كه منفذي نداشته باشد  زير پلمها فضاي گلخانه اي پديد مي آمد و مانع خروج گرما و رطوبت مي شد اين كار باعث مي شد كه دانه هاي شلتوك سريعا جوانه بزند هر روز صبح پلمها را برداشته روي شلتوكها آب ولرم مي ريختند . سپس شلتوكهاي جوانه زده را به كنار مزرعه شالي برده و در خزانه هايي كه براي اينكار در نظر گرفته بودند پخش مي كردند به ابن خزانه ها تيم جار مي گفتند.آب هميشه در تيم جار جاري بود و شلتوكها سريع رشد مي كردندو به حد نشا مي رسيدند. براي نشا زمين را از قبل آماده مي كردند. كارگراني كه در تسطيح زمين وارد بودند زمين را با شيبي ملايم به سمت انتهاي مزرعه كرت بندي مي كردند و هر كرت با كرت بعدي متصل بود كه آب بعد از پر شدن در يك كرت به كرت ديگر برود كرت بندي كاري سخت بود كارگران در مزارعي كه پر از آب بود تا زانو در زمين گل آلود فرو مي رفتند. ديواره كرتها را هم محكم مي كردند كه از روي آن بشود رفت و آمد كرد چون ابتدا كه نشا جوان بود داخل كرتها نمي شد گام گذاشت چون نشا هاي تازه خراب مي شد. يكروز قبل از نشا تيم كنان به تيم جار مي آمدند و نشا هارا بصورت دسته هاي منظم مي كندند و در سرتا سر مزرعه پخش مي كردندو صبح زود نشا گران به مزرعه مي رسيدند . اگر كارگران ورزيده بودند هر خویز یک نفر نشا گر مي خواست و اگر خيلي ورزيده نبودند 2 نفر و كا ر نشا تا عصر تمام مي شد امر نشا كار مقدسي بود و سخت نشا گر ازصبح كه دولا مي شد جز براي ضروريات مثل آب خوردن بلند نمي شد و يكسره مشغول نشا بود نشا را سه انگشتي داخل گل مي كاشتند و بسته به نوع محصول تعداد ساقه هايي كه در زمين فرو مي كردند فرق مي كرد مثلا برنج صدری با شش بوته يك جا نشا مي شد و گرده و کلپه با چهار بوته. ظهر صاحب مزرعه ناهار مي دادبراي ناها پلو درست مي كردند با خورشت لذیذ و حتما همراه با ماست.پلو ها بدون آبکشی پخته مي شدند.
بعد از نشاء كارهاي داشت محصول شروع مي شد. از مواظبت در آبياري تا كندن علفهاي هرز  یعنی  وجین و سم پاشي. معمولا به برکت وجود میر آب، آب مزرعه فراوان بود هميشه در جوی های شاليزار روان  و بر از بچه ماهی ریز و درشت.  كار وجين شالي هم كار تخصصي بود وجين شالي كه به  آن  واش مي گفتند كاملا شبيه نشاء شالي بود و شناختن آن تخصص مي خواست. شبها هم بخاطر محيط نمناك مزرعه هم خوش خوراك بودن بوته ها گرازها به مزرعه هجوم مي آوردند و  اقامت در نفار و شوپه از واجبات مزرعه شالي بود. کار شوپه هرکس بعهده خودش بود. ولی جاری نمودن آب در جوی ها کار یک نفر و آنهم میرآب بود. مزد میر آب نيز زمان برداشت شالي و پس از خرمن كوبي پرداخت مي شد. 
   شالي قد كه مي كشيد دانه هم مي گرفت با دانه گرفتن شالي هجوم گنجشكها شروع مي شد انبوه گنجشكها روي درختان و پرچينها آماده هجوم به مزرعه و خوردن دانه هاي برنج بودند.  گنجشكها روي بوته برنج نشسته و دانه هاي برنج را از غلاف بيرون آورده و مي خوردند و روي بوته خوشه بي دانه باقي مي گذاشتند .بنا براين لازم مي شد كه به هر نحوي میچکاها (گنجشكها) را رم داد.  براي پراندن گنجشكها چند كار مي كردند. اول: چوبهاي بلندي در مزرعه فروكرده و با نخي به هم متصل مي كردند و روي نخها قوطي هاي پنج كيلويي روغن نباتي آويزان مي كردند و در كنار آن آونگي قرار مي دادند كه با بادي كه معمولا در مزرعه مي وزيد به هم خورده و صدا مي دادند و چند روزي موجب ترس و فرار گنجشكها مي شدند اما چاره كار نبود. دوم: در مزرعه چلك(قوطي هاي هفده كيلويي يا همان چيليك ) مي كوبيدند اما به بالاي مزرعه كه مي رسيدند گنجشكها از پايين حمله مي كردند و برعكس . سوم : اجير كردن  بچه ها برای رم دهي میچکا و آن هم  و به کمک قلاب سنگ که با حوصله اینکار را انجام می دادند. 
    برای در امان ماندن از حمله خوک و گراز از تفنگچي ها  استفاده می کردند. این تفنگچيان یا همان میر شکار كه با حداقل مزدي این کار را می کردند. نفتجالی ها به اینها موسیو  می گفتند. ظاهرا آنها مهاجريني از نسل هنديها بودند كه در اطراف روستا ها زندگي مي كردند با ايين ها و آدابي خاص . مسلمان نبودند گوشت خوك مي خوردند زبان خاص خود داشتند.   فصل شالي مي شد هر چند وقت يكبار صداي گوشخراش تفنگ سرپري را می شنيدیم كه در دل دشت در شالي زارها شليك مي شدند و دسته هاي گنجشك وحشت زده را می ديدیم  كه هراسان در حال فرار پرواز كنان از بالاي مزارع مي گذرند . يادش بخير .....
پئیز(پاییز) موارک
فصل گردو چينی آخر شهريور تا ده مهر بود و کار را روشا انجام می داد . بنا بر اين روی دستک هر ايوانی دو سه تا روشا محکم به ستونها بسته بود تا کج نشوند. هر چه روشا صافتر و سبکتر و خوش دست تر بهتر.گردو را با روشا می تکاندند و سپس از روی زمين جمع می کردندو به خانه آورده زير پلم می گذاشتند تا پوست سبز آن بپوسد.فصل گردو چينی از دستهای سياه شده و رنگ انداخته زنان معلوم بود و چه خوشمزه بود گردوی سفيد تازه . گردو را برای حلوا، خورشت فسنجان، مخلوط کردن با خمير نان محلی، قاتق صبحانه و... لازم داشتند.
آخر تابستان فصل انجير بود تقريبا در تمامی مزارع درختان انجير پراکنده بود گرمه و سرده . انجير آنقدر فراوان بود که ترک می خورد و پلاسيده  می شد و به زمين می ريخت. از يک درخت می شد چند دلو انجير جمع کرد شيرین و لذيذ. انجير را مربا می پختند يا دوشاب درست می کردند يا همينجوری موقع صبحانه مصرف می کردند. موقع چيدن انجير هم صبح زود يا غروبها وقت کلاغ پر بود به خاطر خنکی هوا.
اوسط پاییز فصل چیدن کنس(ازگیل جنگلی) و وليک(زال زالک سیاه) بود. چیدن کنس و ولیک جایگاه خاصی در بین بچه ها داشت. بچه ها حتی می دانستند که ازگیل کدام درخت در جنگل خوش خوراک تر است. حتی عسل هم طبيعی بود و کسی به زنبورها شکر نمی داد.
آری اين گونه بود که مردم زندگی و سالم سرشار از شادابی و نشاط  داشتند. اگرچه خبری از سوسيس و کالباس و همبرگر و........ نبود اما تا بخواهی ماست محلی ، پنير ، کشک و.... موادی با منشا گياهی و روغن و کره و....با منشا حيوانی به وفور يافت می شد. از بواسيرو نواسيرو ....خبری نبود . هرکسی اول صبح در پی کسب حلال از خانه خارج می شد . لقمه نانی سر سفره بود و همه شاکر خدای رزاق. سرويس ارکوپال و .... نبود مشتی مس بود و باديه و هاون سنگی .... و شکر خدا. 

بوی باران، بوی سبزه، بوی خاک
شاخه های شسته، باران خورده، پاک
آسمان آبی و ابر سپید
برگ های سبز بید
عطر نرگس، رقص باد
نغمه شوق پرستوهای شاد
خلوت گرم کبوترهای مست ...
نرم نرمک می رسد اینک بهار
خوش به حال روزگار!
خوش به حال چشمه ها و دشت ها
خوش به حال دانه ها و سبزه ها
خوش به حال غنچه های نیمه باز
خوش به حال دختر میخک – که می خندد به ناز –
خوش به حال جام لبریز از شراب
خوش به حال آفتاب
ای دل من، گرچه در این روزگار
جامه رنگین نمی پوشی به کام
باده رنگین نمی بینی به جام
نقل و سبزه در میان سفره نیست
جامت، از آن می که می باید تهی است
ای دریغ از تو اگر چون گل نرقصی با نسیم!
ای دریغ از من اگر مستم نسازد آفتاب
ای دریغ از ما اگر کامی نگیریم از بهار
گر نکوبی شیشه غم را به سنگ
هفت رنگش می شود هفتاد رنگ!

یاداشت های ذیل این پست.
چچلا حیوان نجیبی است آنها که با چچلا انس داشتند می دانند چچلا روی هر خانه ای لانه نمی سازد چچلا در حیاط هر کس وارد نمیشود چچلا در حاطی که در آن لانه می کند اب جوب حیاط آن خانه را مصرف نمی کند چچلا مصالح خود را از بافت آزاد غیر نتصرف جمع می کند و چچلا دوست داشتنی
اسا بهار که انه چچلا امه نال سر کلی نسازنه چون امه پر و مار بوردنه
چچلا صبح با صدای صلوات و نماز اهل خانه می خواندند چچلا روزی آور بود و علیرغم اینکه ما بچه بودیم چاچ بن دنبال میچکاوچه می گشتیم ولی دنبال بچه چچلا نمی رفتیم می گفتیم برکت می رود
مردم خیلی به این چچلا اعتقاد داشتند
آقای اصغری عکس لونه چچلا مرا غافل گیر یک دفعه رفتم به چهل سال قبل
شاید بعضی بر این نوشته ام خرده بگیرند ولی از ته دل می نویسم
دلم تنگ است
نمیدانم چه بنویسم
ولی دلتنگی هم حرف کلام با وزن واندازه داره
ونه بنویسم شه دل درده من
تا بوره وا مه سوز را دار سر
بخونه کوکی مره برمه هیره
بخونه بلبل منه تگ گلی
بتمه بلبل خونش ؟
اسا بلبل صواخی نا خسنه
ونه دل اتا خروار درد دره
و شو هم ناسنه ترسنه هلی کپر ره بزنند
بورند بجای هیمه بروشند کارخانه داره
ته برو بوین بهار موقع شه مله گذر
اتا ترش هلی نوینی که تتی بزوبو
چتی بیه ترش هلی
که بورده
و همین خاطره تلخ هسه که اسا چچلا بورده
امه بوم بینج لوه گر م پلا بورده
چفت سر کئی دیگر نوننه
چفت خال سر اسا ترش خیار ندارمی تا که جان مار بو بکنی
مره ول هاکن نتومه بنویسم
سنگ فرش دل درد
لوش مار سردرد
تهنه مار دل گپ
جونکا تن تب
با همن کل بسر خنه دور
تنا که سر بیه نا گرم
میچکا لونه چاچ کلی ساته

لفور در دنیای مجازیIT/ لینکستان لفور

در روزگاری که شکاف دیجیتالی یا نابرابری جهانی در دسترسی آسان مردم به تکنولوژی اطلاعات بیداد می کند. وقتی می بینیم که  آمار روبه گسترش  کاربران اینترنتی مردم خطه لفور هر روز بیشتر می شود. بازهم از هوش و فراست مردم این سرزمین خبر می دهد که در به روز کردن خود چقدر سریع عمل میکنند. اگرچه هنوزدر دهستان لفور شبکه مخابراتی آانگونه که بایسته و شایسته است راه اندازی و توسعه نیافته است و امکان دسترسی اسان به اینترنت در لفور وجود ندارد.ولی لفوری ها از هر کجا که می توانند به اینترنت وصل و از ان بهره می گیرند.در رابطه با فرهنگ ومردم لفور تاکنون چندین سایت راه اندازی شده و با مخاطبین  فهیم خود در ارتباط می باشند.مطلب زیر را به همین بهانه درج و در ادامه تعداد سایت های اینترنتی که فقط در رابطه با لفور راه اندازی شده و فعال می باشند را معرفی نمودم.

ادامه نوشته

لفور جان تولدت مبارک

لفور جان تولدت مبارک

سه سال پیش در چنین روزی برای اولین بار نوشتن در محیط وبلاگ را در باره سرزمین نجابت و پاکی ها آغاز کردم.آن روز در اقیانوس گوگل / یاهو یا.... جستجو برای یافتن حتی یک نشانه یا یک واژه قریب به نام تو بی فایده بود.

ادامه نوشته